Posts Tagged ‘review’

ΚΡΙΤΙΚΗ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ,  Νικόλ Γεωργοπούλου Λιαντίνη, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2017

 

Επέλεξα να ομιλήσω και να εστιάσω στην ποιητική συλλογή του Μανώλη Αλυγιζάκη που τιτλοφορείται ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ

Ο όρος Υπεράνθρωπος ανήκει στο Νίτσε και στο Ζαρατούστρα του. Και από τη νιτσεϊκή έννοια του υπερανθρώπου έχει εμπνευστεί ο ποιητής Αλυγιζάκης και με τον ευρηματικό αυτό τίτλο δικαιώνει την ποιητική και τη νοηματική απόδοση στον τρόπο που εκείνος κατανοεί τον υπεράνθρωπο.

Ας ομιλήσουμε σχετικά όμως λίγο για το νιτσεϊκό υπεράνθρωπο για να μπορέσουμε να προσεγγίσουμε ερμηνευτικά την αφόρμηση αυτή του Αλυγιζάκη.

Ο όρος υπεράνθρωπος χαρακτηρίζει έναν τύπο υψηλής νοημοσύνης και ευτυχίας απέναντι στο μοντέρνο άνθρωπο, τον «καλό», το «χριστιανό» που στο στόμα του Ζαρατούστρα, του καταλύτη της τρέχουσας ηθικής, γίνεται μια λέξη δύσκολα νοητή. Ο νιτσεϊκός υπεράνθρωπος ως ιδεαλιστικός τύπος μιας υψηλής ποιότητας ανθρώπου είναι κάτι μεταξύ «αγίου» και «μεγαλοφυΐας».

Μέχρι σήμερα οι ερμηνευτές του Νίτσε δεν έχουν καταλήξει και ερίζουν για αυτή του τη σύλληψη του υπεράνθρωπου.

Είναι σαφές ότι ο Νίτσε δύο ρεύματα έχει επεξεργασθεί στον υπεράνθρωπό του. Μια τίμια φιλοσοφική παράδοση από την οποία και σήμερα διδασκόμαστε και ένα κοινωνιολογικό δαρβινικό και ευγονικό ρεύμα. Γεγονός είναι ότι ο Νίτσε χαρακτήρισε τον υπεράνθρωπο ως την υπέρβαση του μηδενισμού. Ο υπεράνθρωπός του διακρίνεται από το φυσιολογικό άνθρωπο όχι γιατί διαθέτει ιδιαίτερο εγκέφαλο ή πλήθος μυώνων ή σύστημα ανοσίας ιδιαίτερο, αλλά γιατί μπορεί να ζήσει τη ζωή με εντεταλμένο σκοπό, δηλαδή ηθική, και αντί να αμφιβάλει, να καταφάσκει αιώνια τη ζωή. Αυτή είναι για το Νίτσε η αποστολή του αληθούς, του έντιμου, του κυρίως μοντέρνου ανθρώπου.

Κατά τα λοιπά ο υπεράνθρωπος δεν είναι το αντίθετο κάποιου υπάνθρωπου, αλλά ο αντίκτυπος του κυρίως ανθρώπινου (allzu menschlichen), που σήμερα μπορούμε να τον ταυτίσουμε με τον υπερκαταναλωτικό άνθρωπο. (Ο υπεράνθρωπος βρήκε την ευτυχία και «αστράφτει κεραυνοβολώντας». Ένα όμως είναι σαφές. .Ότι ο υπεράνθρωπος του Νίτσε παραμένει απλά μια επιθυμητή εικόνα, φιγούρα, ή με το στόμα του Νίτσε «η προσευχή εκείνων που ζητούν τη χάρη να γίνουν οι τρελοί του θεού.».

 

Και τώρα στο Μανώλη Αλυγιζάκη.

Η αφόρμησή του είναι το νιτσεϊκό πνεύμα και το κήρυγμα του θανάτου του θεού που κηρύσσει ο «Παράφρονας» του Νίτσε (με τη σύντομη συγκεκριμένη διήγηση σε δική μου μετάφραση θα μου επιτρέψετε να κλείσω στο τέλος τη σημερινή μου παρουσίαση). Το θεό που πέθανε

Και τον «θάψαμε χθες το απόγευμα χωρίς τραγούδια και παιάνες, δίχως κλαυθμούς και μοιρολόγια», όπως χαρακτηριστικά ξεκινάει στο πρώτο του ποίημα ο ποιητής.

Ο νιτσεϊκός θάνατος του θεού και η έλευση του υπεράνθρωπου με ευάρμονα ποιητική έκφραση έχουν ως αφετηρία βιωματικά γεγονότα της ζωής ως ερέθισμα και ο ποιητικός τρόπος του Αλυγιζάκη κάνει παραστατική τη λειτουργία κάθε γεγονότος που υπονοείται πίσω από την έκφραση. Η επιδίωξή του είναι η διείσδυση του αναγνώστη στην ψυχική λειτουργία κάθε ιστορούμενου γεγονότος και κάθε σκηνικής αναπαράστασης, αφού όλα τα ποιήματα είναι γεμάτα με εκφραστικές εικόνες που ο αναγνώστης μπορεί να αναπλάσει τη στιγμή – βίωμα του ποιητή.

Με την ποιητική μορφή του Αλυγιζάκη ο αναγνώστης πορεύεται σε κόσμο συναισθηματικά φορτισμένο σε εκτύλιξη σκέψεων που γίνονται ορόσημα ζωής, είτε πρόκειται για τύψεις για το θάνατο του θεού που μας άφησε «ακόμα πιο φτωχούς» (ποίημα Προδοσία), είτε δίνεται ανάγλυφα ο ξεπεσμός του σύγχρονου ανθρώπου «άνοιξε του Αιόλου τον ασκό και εξαπόλυσε τις αμαρτίες, τη χαζομάρα, την προδοσία, τη χρεοκοπία των ηθών» (ποίημα Θαύμα), είτε προσφέρει την ελπίδα που ένοιωσε ο άνθρωπος ότι «είχε έρθει η ώρα για να φανερωθεί ο υπεράνθρωπος μ΄όλη τη δύναμή του, με την απλότητα των χρυσανθέμων και με του κατωφλιού την ταπεινοφροσύνη» (ποίημα Εμφάνισις), είτε με absurd τρόπο μας μιλάει για «άλογη λογική» στην αναζήτηση του «μυστικού της ανθρωπότητας» (ποίημα Ανακάλυψις), είτε προβάλλεται ο «ξεπεσμένος εγωισμός του ανθρώπου που ξεκίνησε από το ναρκισσισμό του» (ποίημα Χρέος) και τον οδήγησε να «τεμαχίσει το χρόνο με μέτρο δανεικό και έτσι να θανατώσει το θάνατο, ένα απλό της σκέψης δημιούργημα» (ποίημα Παιδεμός), είτε συνυπάρχουν μαζί ο φόβος και ο θαυμασμός για τον υπεράνθρωπο, τύραννο, όπως αποκαλείται (ποίημα Μουσική) που όμως η παντοδύναμη ματιά του αγκαλιάζει ολόκληρη τη γη, και εδώ ο ποιητής κάνει το βήμα κόντρα στην παράδοση, τις φοβίες, προλήψεις και δεισιδαιμονίες  (ποίημα Σκιάχτρο). Θα ισορροπήσει όμως και θα κηρύξει αισιοδοξία που ξεπετάγεται ως «συνωμοσία όλων των ανθρώπων» που στο σκοτάδι ξάφνου διακρίνουν πάνλαμπρο το δικό τους φως και στρέφονται και ευελπιστούν τον ουρανό ν’  αγγίξουν. Αυτή η αισιοδοξία θα εκφραστεί με προσμονή από την παιδική κιόλας ηλικία εκείνων που πιθυμούσαν τη γνώση και ένιωσαν από την πρώτη τους νιότη το ανάβρυσμα που φέρνει ο υπεράνθρωπος (ποίημα Πρώτος Πόνος).

Τα πρότυπα ανθρώπων του Αλυγιζάκη  είναι εκείνοι που ζουν μόνο και μόνο για να χαθούν, προκειμένου να φθάσουν την άλλη όχθη, όσοι περιφρονούν τα πάντα, γιατί λατρεύουν το πέρασμα στην άλλη όχθη. Έτσι εκφράζεται η αναζήτηση του κάτι άλλου, του πνευματικού.

Δεν θα παραλείψει ο Αλυγιζάκης, στο πνεύμα της Παρμενίδιας προσωκρατικής φιλοσοφίας (τα άκριτα φύλα του Παρμενίδη, ο ανυποψίαστος όχλος) να αναφερθεί και σε όσους «γεννήθηκαν και η ώρα να πεθάνουν έφθασε και δεν κατάλαβαν ποτέ ποιος ο σκοπός και ποιο το νόημα». Στον Αλυγιζάκη αρέσουν «όσοι βασανίζουν το θεό τους, επειδή τον αγαπούν» (εδώ κάνω σχετική ανάλυση με το δεδομένο ότι γνωρίζαμε μόνο ότι ο θεός παιδεύει εκείνους που αγαπάει) και τον ενδιαφέρει «του κεραυνού ο προάγγελος, η βαριά σταλαματιά από τα μαύρα σύννεφα που είναι ο υπεράνθρωπος». Και εδώ χρησιμοποιεί την περίφημη ποιητική εικόνα από τον Πρόλογο του Ζαρατούστρα «Αγαπώ όλους εκείνους που είναι όπως οι χοντρές σταγόνες, που πέφτουν μοναχικές από τo μαύρo σύννεφο, που κρέμεται πάνω από τον άνθρωπο: προφητεύουν ότι ο κεραυνός έρχεται και ως προφήτες αφανίζονται».

Προς το τέλος των ποιημάτων θα βρούμε πολλές ρήσεις και εικόνες του Νίτσε, όπως για την αιώνια επιστροφή ή την παρομοίωση ότι εμείς είμαστε το τεντωμένο σχοινί που πάνω μας θα περπατούσε ο υπεράνθρωπος: « Εμείς οι πρίγκιπες κι εμείς οι επαίτες, οι μισαλλόδοξοι κι οι αλτρουιστές, εμείς τα πρόβατα, εμείς και τα λιοντάρια, οι κοινωνικοί και οι ασκητές, εμείς οι μύστες και εμείς οι μυημένοι, εμείς οι σχοινοβάτες και εμείς οι Υπεράνθρωποι».

 

Η μορφή της ροής και της κατάταξης των ποιημάτων είναι αποτρεπτική κάθε στατικής ηρεμίας και οδηγεί σε κράτος εγρήγορσης. Με την καλλιεπή και κομψότεχνη γραφίδα του, με εύροια λόγου ανεκζήτητη και ενάργεια ύφους συναυξάνεται με το δικό του προσωπικό αφηγηματικό πλούτο γνώσης που διεισδύει στη λειτουργία της έκθεσης της σκέψης του για να την αναβιβάσει σε υψηλό επίπεδο.

Με ερέθισμα το βίωμα και όπλα το ποιητικό ύφος, την αναζήτηση των λέξεων και τον πλούτο γνώσης αναπαριστά τον προβληματισμό και αναστοχασμό του για υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου, εύληπτα. Γιατί ο λόγος του είναι δυνητικός υφολογικά με πλαστουργική δύναμη, μεταμορφώνεται με διεργασία εννοιών, διακλαδώνεται σε ατραπούς υπαρξιακής ερμηνευτικής, γνώρισμα του είναι η συναισθηματική αλλά και έλλογη υπαρξιακή ταραχή στη σύνολη ρότα των συσχετισμών και στον αγώνα για ποιητική έκφραση και εκδίπλωση.

 

Τα ποιήματα είναι γεμάτα με εικόνες με ιδιαίτερη περιγραφική έκφραση, που έχεις το αίσθημα ότι τις  βλέπεις μπροστά σου ολοζώντανες και συμμετέχεις στο δρώμενο, αναζητώντας να γνωρίσεις τι είναι αυτός ο υπεράνθρωπος. Η προοπτική της φιλοσοφικής προσέγγισης στο στοχασμό του ποιητή οδηγεί σε μορφή εποπτικής  θέασης του κόσμου με απορίες και αντιπαραθέσεις με τη θρησκευτική-κοινωνική πραγματικότητα και με αναγκαίο υπαρκτικό προσανατολισμό που υπαγορεύει η κοινωνική ευταξία. Κάτι που σίγουρα δεν είναι αποτέλεσμα και θήραμα ευκολίας, αλλά ενεργητική βούληση του δύσβατου. Επί πλέον οι ορφικοί συμβολισμοί που χρησιμοποιούνται αφυπνίζουν πνευματικά και είναι πρόκληση για περαιτέρω αναστοχασμό.

 

Τα ποιήματα του Αλυγιζάκη είναι γεμάτα λέξεις, λέξεις με ιδιαίτερο νόημα, βάθος και πρωτοτυπία, λέξεις ουσιαστικά , σπάνια χρησιμοποιεί επίθετα, λέξεις ρήματα που κάνουν τη γραφή δυναμική, για τη ματαιότητα, την αποκάλυψη, την ανακάλυψη, την περιπλάνηση, τη μουσική, την ανταμοιβή, την υπόσχεση, την ανεξαρτησία, την αρετή, το πνεύμα, την ανάμνηση, την περιπέτεια, τη δικαιοσύνη, την προσευχή, τη λήθη, την απληστία, λέξεις για το νεκροθάφτη, τον ιερέα, το δάσκαλο, το γιατρό, το φιλόσοφο, τέλος τον ποιητή.

Γραφή με υπαινιγμούς και συμβολισμούς, γραφή με πνεύμα αναζήτησης και ανησυχία για το ποιος είναι ο υπεράνθρωπος και πως θα τον απαντήσουμε και αυτό χωρίς αθώους συναισθηματισμούς. Κάθε ποίημα κρύβει πίσω του και μια ιστορία και στο τέλος κάθε ποιήματος στις δύο πρώτες ενότητες προστίθεται ένα επιμύθιο, όπου ο ποιητής καταγράφει σύντομα το ποιοι άνθρωποι του αρέσουν.

Οι στίχοι του ποιητή ξεχειλίζουν από πόνο, πρόκειται για τον πόνο του κόσμου, όπως λέγει ο Ρίλκε, τον πόνο ενός κόσμου μετέωρου που βρίσκεται σε σύγχυση και δεν έχει όραμα, γι’  αυτό και αδρανοποιείται. Και η φωνή του Αλυγιζάκη εδώ είναι φωνή κόντρα στην αδιαφορία. Η φωνή του ξεπηδάει από την πικρή συνειδητοποίηση της καταδυνάστευσης των αξιών.

 

Και θα μου επιτρέψετε, όπως είπα στην αρχή, να κλείσω με τον ΠΑΡΑΦΡΟΝΑ του Νίτσε που αναγγέλλει το θάνατο του Θεού σε δική μου μετάφραση από τα γερμανικά, δημοσιευμένη στο βιβλίο μου «Ηθική της οικολογικής συνείδησης».

 

~Νικόλ Γεωργοπούλου Λιαντίνη, καθηγήτρια φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα, Σεπτέμβριος, 2017

 

ÜBERMENSCH — A REVIEW, by Nicol Georgopoulos Liantinis, professor of philosophy, Kapodistrian University of Athens

 

I chose to focus in Manolis Aligizakis’ poetry book ÜBERMENSCH.

 

The term Übermensch belongs to Nietzsche and to his book Thus Spoke Zarathustra. Manolis Aligizakis has been inspired by Nietzsche’s view of the Übermensch and using his soul searching means he justifies his poetic presentation the way he understands the concept of Übermensch. Yet, let us first take a look at Nietzsche’s Übermensch in order to approach Manolis’ work better.

The term Übermensch characterizes a person of high intellect, a person happy in the world we live, opposite the average, modern man, the “good person” the “Christian”, who in the mouth of Zarathustra becomes a very difficult term to understand. Nietzsche’s man as an idealistic type of higher human quality than the everyday men turns out to be something between the “saint” and the “genius”.

To this day the researchers and interpreters of Nietzsche’s works haven’t yet concluded and still debate on the conceptual perception of the term Übermensch. It is clear though that Nietzsche has combined two different trends when it came to his Übermensch. One straight and honest philosophical tradition from which we still learn things today and a sociological Darwinian and eugenic trend; in fact Nietzsche named his Übermensch the man beyond nihilism with his Übermensch differing from the ordinary man not because he has a special brain nor because of his gigantic muscles nor because of his certain biological advantage that defends against all diseases and viruses, but because he can live a life with a delegated goal, and instead of doubting everything he agrees with all forms of life on earth. For Nietzsche all this is the true mission of man, of the honest man, and especially the modern man. Other than that Übermensch isn’t the opposite to the world but a true semblance of the essential man (allzu menschlichen) who we can categorize today with the over consumeristic man. Übermensch discovered happiness in striking like a lightning bolt and at the same time shining in his best. However one thing is clear: Übermensch simply remains a desired image, a shapely figure of man who, in the words of Nietzsche represents the prayer of those who ask for the favor to become the jokers of God.

Now let us look at Manolis’ Übermensch. Manolis’ spurting in Nietzsche’s mind and catechism with the death of God: and we buried him yesterday with no songs, no paeans, nor lamentations, as the poet characteristically starts in his first poem. The death of God, according to Nietzsche, and the appearance of the Übermensch with Manolis’ harmonious poetic expressions have as a base the poet’s own life experiences and as a result his poetic ways function as true expressions of each event of his life that lurks behind each image. Manolis’ goal at this point is to slowly push the reader into the his own psychic mode of each presented event and of each scenic representation since each poem is full of expressive images which the reader can re-experience as momentary life events.

With the poetic style of Manolis Aligizakis the reader is led in a world emotionally charged with the unfolding of ideas that become landmarks such as the regret for the death of god who left us we were still here and we were still poor in the poem TREASON or when the downfall of the modern man is presented as they opened the lid of Aeolus’ bag and let all hell loose: our sins scattered to the four corners of the galaxy, dumbness and treachery and moral bankruptcy in the poem MIRACLE, or when he offers hope to man who felt that deeply we sensed the time had come, that He would appear, Übermensch, with all His power in the chrysanthemums’ simplicity, and in the humility of the house flagstone, in the poem MANIFESTATION, or when in an absurd way he talks to us about illogical logic of one who could still discover the secret of humanity in a word in the poem DISCOVERY, or when it presents their defeated ego which started because of their devout narcissism, in the poem DUTY, which lead the poet to divide time with borrowed measurements and annulled death with his creative thoughts, in the poem ORDEAL, or when the concepts of fear and admiration for Übermensch co-exist as in the poem MUSIC and where His almighty glance encompassed the whole earth. Here the poet makes his move opposite traditions, fears, and superstitions in order to balance his cosmos and declare his optimism that springs up from conspiracy of the people who suddenly see their own bright light and they hope to reach the heavens. This optimism will be expressed in the anticipation of those who since their childhood yearned for knowledge and in their youth felt the renewal that Übermensch brings.

The prototypes of people Manolis creates are those who live only to be destroyed in order to reach the other shore, those who despise everything for they seek to pass over to the other side. This way the poet underscores the need in searching for something else, for something spiritual.

Manolis won’t refrain from underlining the pro-Socratic philosophy (Parmenides’ illogical leaves, the unsuspecting mass of people) and from referring to all those who were born and time comes for them to die and they never understood what was the goal and what the meaning. Aligizakis likes those who torture their god because they love him and he finds interest in the man who resembles a heavy raindrop from the dark cloud that is nothing other than Übermensch. And here the poet uses the poetic image from the prologue of the Thus Spoke Zarathustra I love those who resemble heavy drops of rain that slowly fall from the black clouds that cover men, the forerunners of thunderbolt who vanish like the thunderbolt.

Toward the end of the poems we find a few of Nietzsche’s sayings and images such as the Eternal Recurrence or the image of people being the stretched rope onto which Übermensch will walk and finally we find Manolis’ philosophical declaration at the end of the book in the poem EPODE where he promotes: we the princes and we the beggars, the bigots and the altruists, we the sheep and we the lions, the socialites and the hermits, we the initiates and we the initiated, the ropewalkers and the Übermenschen.

The style of the poet and the flow of his poems work against every static serenity and lead to raptures as the poet’s calligraphic style and rich evocative imagery in addition to the personal narrating style and wide knowledge lead the reader into the liturgical display of the poet’s mind that elevates the poems to unreachable heights.

Manolis uses his personal experiences as a tool that guides his personal writing style to the search for words that represent his wonder and contemplative mind gazing existential issues of today’s society. And this because his images are dynamic, of a certain, personal style and continuously evolve leading the poet to cross roads of explanations, faculty of seasoned poets who reach levels of intellect only some can reach. The poems are full of images with rich descriptive elements that the reader feels as if he sees them alive in front of him, full of expressiveness and dynamism that lead him to his search for Übermensch. The poet’s technique and philosophical approach guide the reader to a view of the world as if from above yet leave him full of questions and debates regarding the today’s sociological-religious reality and his place in society that demands of him a preapproved behaviour, something that undoubtedly leads the citizen to the corner forcing him to consider rebellion. The poet’s use of Orphic symbolism leave the reader with contemplative mood and dare him to further delve into such thoughts.

Manolis’ poems are filled with words, words with idiosyncratic meaning, depth and originality, substantive words, he rarely uses adjectives, words-verbs that turn his writing into a dynamic mix, words that refer to futility, revelation, discovery, wandering, music, reward, promise, independence, virtue, spirit, memory, adventure, justice, prayer, forgetfulness, greediness, words about the undertaker, the priest, the teacher, the doctor, the philosopher, and finally the poet.

Pain overflows in these verses and the pain we mention is none other than Rilke’s pain, the pain of a world that exists in its meteoric position, a world in flux and always confused, a world that lacks vision and henceforth it falls into the trap of indifference.

Manolis’ writing is full of symbolism and hints, it is the writing of the searching mind that wonders who the Übermensch may be and how we may be able to seek and reach Him and all this without any simpleminded sentimentalisms. Each poem hides a story inside it and at the end of each poem the poet adds the flatulence where he recounts who are his favored people.

Übermensch can be termed as an unusual poetry book yet a book with a clear vision and an optimistic point of view of the world and life in general.

 

~Nicol Georgopoulos Liantinis, professor of philosophy, Kapodistrian University of Athens.

Advertisements

autumn leaves cover

 

ΦΥΛΛΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ — ΚΡΙΤΙΚΗ

 

Με εικόνες που αναφέρονται στα απλά θέματα του κόσμου μα και σε μεταφυσικά βάθη του μυαλού λαξευμένα σ’ αυτά τα ΦΥΛΛΑ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ ο Μανώλης Αλυγιζάκης μας προσφέρει μια δυναμική επαναπαρουσίαση συνηθισμένων σχέσεων με τον ιδιαίτερο τρόπο που ατενίζει τον εσωτερικό μας κόσμο. Το απαστράπτον πνεύμα κι η διακύμανση μεταξύ απώλειας και πληρότητας συνεχώς επαναλαμβάνονται και μας εκπλήσουν και ταυτόχρονα μας ξαφνιάζουν αδιάκοπα υπογραμίζοντας έτσι τις διάφορες αποχρώσεις του δημιουργικού πνεύματος του ποιητή. Αυτή η ποιητική συλλογή του Μανώλη Αλυγιζάκη είναι ένα πολυφωνικό απόσταγμα των εμπειριών, εντυπώσεων, συναισθημάτων και προφητειών του ποιητή. Εδώ ο ποιητής εκφράζει την ουσία της μελέτης του ήθους του και τον διαπροσωπικό του κόσμο εστιάζοντας στην ανεξερεύνητη βαθύτητα της ανθρώπινης φύσης, συμπεριφοράς και σκεπτικού. Επιβάλλει στον εαυτό του την εύρεση κάθαρσης μπροστά στο καθόλου εγγυημένο αποτέλεσμα κηρύσοντας πόλεμο ενάντια στις δυσκολίες, παγίδες, τρικλοποδιές και ανακρίβεια των κατεστημένων ιδεών, και στην εφαρμογή φιλοσοφικών τάσεων με σκοπό να ξαναπαρουσιάσει ολοκληρωτικά στο φως τις δονήσεις του κόσμου καθώς φιλτράρονται μέσα απ’ τα χάσματα της υπαρξιακής οντότητας.

 

Η αύρα, τα παραδείσια τραγούδια και τα πουλιά που ζωγραφίζουν τον αγέρα καθορίζουν το δυναμικό μεταξύ αφάνειας και λάμψης. Άνθρωποι μετουσιώνονται σε αρμονικά τραγούδια προκειμένου να προμηνύσουν το πέρασμα στο απώγειο του ποιήματος κι αναμένουν το τελειωτικό φτάσιμο στην ατελείωτη τελειότητα, μέσω του  Έρωτα και του Οργασμού,  με το κάθε δυναμικό των λέξεων. Ο ποιητής επιδιώκει την αναζήτησή του έως το βάθος της πιο αδιευκρίνιστης πηγής της ζωής. Σαν σύντροφος του αιώνειου που είναι ο ποιητής μελετά λεπτομερώς τις χαραμάγες της ύπαρξης κι ανυψώνει τους στίχους του σαν μνημείο αφιερωμένο στον αναζητούντα άνθρωπο που έχει μάθει να διαβάζει τα σημεία και τα σύμβολα του φυσικού και του υπερβατικού κόσμου, κι επίσης να εξηγεί την Οικουμένη χρησιμοποιώντας για παράδειγμα το άρωμα του τριαντάφυλλου, το πέταγμα του πουλιού, την οργή της καταγίδας, τις αχτίνες του ήλιου, την αρχιτεκτονική και τους ύμνους για το κορμί της γυναίκας.

 

Η συλλογή τούτη του Μανώλη Αλυγιζάκη έχει υφανθεί με εκφράσεις πολλαπλών σημασιολογικών διαστάσεων όπως την εξωτερίκευση του ενδοπροσωπικού άξονα του ποιητή, τη φύση με τις ιδιότητές της και την αναμφίβολη επίδραση τον έρωτα, για να ονομάσουμε μερικές. Τα ποιήματα αυτά μιλούν για τη σπουδαιότητα της σχετικής διάστασης της ύπαρξης. Οι χαρακτήρες που παρουσιάζονται σ’ αυτούς τους στίχους λεηλατούνται απ’ το βόρειο άνεμο και χάνονται στην περιπλοκή του κόσμου που ο ποιητής δρα, συνυπάρχει και περιπατεί στα βήματα των προγόνων του εξελίσονται σε πελαγικούς αστερισμούς. Ο ποιητής με μαεστρία πετυχαίνει να υποστηρίξει σαν υπόδειγμα και σαν κεντρικό πυρήνα, σαν διαλεκτική αρχή την πληρότητα του ονείρου, την μελέτη της ανατομικής της ελπίδας και τη δύναμη της ερωτικής έλξης. Τα ποιήματα ξεδιπλώνονται στο επίπεδο της ζωντανεμένης οικειότητας της φύσης, στον ερωτισμό και σε υπερβατικές τάσεις που υπονοούνται. Ο κάθε χαρακτήρας παίρνει σάρκα και οστά από μια αφήγηση, που τον αυτοπροσδιορίζει κι απ’ την αυτοδιαδραμάτιση της αφήγησής του που δυναμώνει τη μοναδικότητά του κάνοντας την συλλογική ανάλυση εμβάθυνση της διαφανούς ή άλλες στιγμές και ομιχλώδους ύπαρξής του φαινομενική ή με το κλείσιμο στο βάθος του εαυτού του. Έτσι ο κάθε χαρακτήρας συνδέεται με τον εξωτερικό κόσμο, μια ένωση που παρουσιάζεται ελεύθερα στην  αφήγηση που αποτελεί την πηγή και την περίπλοκη υφή του κόσμου καθώς περιφέρεται γύρω από τον λυρικό πυρήνα του ατόμου.

 

Η ποίηση της συλλογής τούτης είναι βαθειά ριζωμένη στη μνήμη και στο συναισθηματικό παράγοντα εμπειριών του ποιητή. Οι εικόνες που παρελαύνουν στους στίχους αποτελούν νομαδικές ταυτότητες που εμβαθύνουν στη δυναμική ισορροπίας και κίνησης που χαρακτηρίζεται από προεκτάσεις ενάντια σε μονολιθικά μπλόκ. Το άπιαστο, το ανεξήγητο, και το αναπόφευκτο είναι έννοιες και εικόνες που στιγματίζουν και χαρακτηρίζουν το ξεδίπλωμα και την παρουσίαση του κόσμου του ποιητή μέσα στο ηλιοβασίλεμα στίχων κι αισθήσεων καθώς αιωρούνται σαν μελίρρυτη ευωδία που διαπερνά την επιδερμίδα μας κι εισέρχεται μέσω των πόρων στο κορμί μας. Η συνειδητή αντανακλαστικότητα του ποιητή κι οι περίπλοκες αναφορές υπογραμμίζουν την αμείωτη κι αυτόνομη μοναδικότητα που ξεπηδά απ’ τους στίχους του βιβλίου τούτου. Ο λυρισμός υποστηρίζεται απ’ τη μοναδικότητα που αναφέραμε η οποία ρέει απ’ το κείμενο κι υπογραμίζει τα βιώματα του ποιητή. Διακρίνουμε μια ταλάντωση μεταξύ ενός σημασιολογικού άξονα, τα υποκείμενα και τις διαφοροποιημένες μεθόδους του ποιητή και την αξιόλογή του προσέγγισή προς υπερβατικές έννοιες που εμπλουτίζουν τους στίχους και διατελούν σαν γέφυρες ανάμεσα στα χάσματα του καθημερνού και στα κενά του υπερβατικού, δυναμικά που εμφανίζονται στον ασυμβίβαστο ανεμοδείκτη που εμπλέκεται σε διαλογικούς χρωματισμούς του καθημερνού, σε χρωστικές μεταβάσεις ακτινοβολίας.

 

Το αναπόφευκτο της Μοίρας και η επιρροή της εμφανίζεται σαν αναμφίβολη δυναμική της ύπαρξης που έχει σκοπό να εξερευνήσει τα όρια της μνήμης και της δημιουργικής φαντασίας του ποιητή. Η δημιουργική σκοπιμότητα παρουσιάζει στοιχεία τόλμης καθώς συμμαζεύει-ομαδοποιεί ετερόγενες λεπτομέρειες που σαν ασυμβίβαστες ψηφίδες εμπλουτίζουν το μωσαϊκό κόσμο του ποιητή με την ικανότητα για ευαισθητοποίηση και πρωτοβουλία. Κι εδώ ο ποιητής τακτοποιεί τις ψηφίδες, τα πολύχρωμα τεμάχια του μικρόκοσμου και τις υπερμεγενθυμένες εικόνες του σε μια ολοκληρωμένη τάξη που χαρίζει συνοχή και αλληλουχία στην ποιητική τούτη συλλογή που σκοπό έχει την ανακάλυψη κι εστίαση στην πραγματική υπόσταση της ζωής. Οι στάλλες της πρώτης φθινοπωρινής βροχής εξαγνίζουν τις πτυχές της σκέψης του ποιητή και του χαρίζουν σαφήνεια για να προσεγγίσει το απαύγασμα των απραγματοποίητων ονείρων και ανεκπλήρωτων επιθυμιών του.

Αντί να περιγράψει τη διαφορά μεταξύ των αόρατων διαχωριστικών γραμμών του φαινομενικού και του μεταφυσικού κόσμου ο ποιητής καθορίζει σαν βασικό σκοπό του βιβλίου τούτου την ανάμειξη των ερωτικών, συναισθηματικών, σαρκικών, πνευματικών, και φιλοσοφικών στοιχείων για να δημιουργήσει το κράμα που επιθυμεί. Σ’ αυτό το σημείο το εγώ και η ταυτότητα του ποιητή επεκτείνονται κι εκτελούνται σε μια σύνθεση των στοιχείων αυτών που αποτελούν την ουσία της ζωής, την προστασία του ατελεύτητου, και την ένωση των ετερογενών στοιχείων σε μια υπαρξιακή υπόσταση πληρότητας. Το εγώ αφομειώνει την ταύτιση του με τις πολλαπλές εκφάνσεις συναισθημάτων, αισθήσεων, εικόνων κι εντυπώσεων. Ο χορός της Τερψιχόρης, το ανθισμένο τριαντάφυλλο, ο ελαιώνας, η υγρή φθινοπωρινή αύρα, το άσμα, κι η ηρεμία του νου είναι μερικές εικόνες που χρησιμοποιούνται σαν ενωτικά στοιχεία στην ανάπτυξη των ποιημάτων που δια μέσου των ο λυρισμός φιλτράρει τον κόσμο κι αυτοκατασκευάζεται διατηρώντας την ακεραιότητα του μέσα στην πολυδιάστατή του έκφανση. Τα πορτραίτα κι οι σκηνές απ’ την καθημερνή ζωή ενσωματώνονται στην ποιητική ενόραση σαν ακέραια στοιχεία στην ερμηνεία του εαυτού. Το υποκείμενο αποσκοπεί κι ανακαλύπτει τον εαυτό του στην αλληλουχία των στίχων, εικόνων και τοπογραφικού που ξεδιπλώνονται μέσω της αφήγησης και τη μνήμη που παρουσιάζουν οι διάφορες εικόνες που συχνά εμπλέκονται η μια με την άλλη και που άλλες φορές επεξηγούν η μια την άλλη. Η αναζήτηση του εαυτού και η καταγραφή του υποδηλώνονται στον πληθυντικό που συχνά χρησιμοποιείται στα ποιήματα σαν ανοιχτός ορίζοντας στην πρωταρχική έρευνα για τις πιο σημαντικές αξίες της ζωής. Τα κείμενα παρουσιάζονται σαν ασημένιες εκτυπώσεις φτιαγμένες από ζελατίνα, η μυστικιστική περιγραφή της πραγματικότητας εκεί που το φως συνομοτεί με τον αγέρα  να φτιάξουν το άηχο ποίημα. Ο ποιητικός κόσμος περιγράφεται στη διασταύρωση εσωτερικών και εξωτερικών εμπειρειών κι αναμνήσεων ζωής που πέρασε κι αισθήσεων του εαυτού και των άλλων μέσα στην Οικουμένη του ενός και στον ορίζοντα του συλλογικού. Στην ποίηση του Μανώλη Αλυγιζάκη τα κείμενα, οι ιδέες, οι εντυπώσεις κι οι αισθήσεις γίνονται μέσα ηρεμίας, τραγούδι και ρυθμός, και καθορίζουν τις καμπύλες της ολότητας, και τον  εύθραυστο κόσμο τον γεμάτο πάθος, όνειρα κι ελπίδα. Αλλά τα ποιήματα επίσης υποδηλώνουν τα στίγματα και τ’ άλλα ανθρώπινα σημάδια τα σκαλισμένα στο δέρμα που με την ένταση της παρουσίας τους και την προσέγγισή τους ξανανοίγουν πληγές, αγγίζουν ευαίσθητα σημεία του κορμιού και αποπνέουν στιγμές ευτυχίας που διατηρούνται στη μνήμη μας. Γινόμαστε λοιπόν μάρτυρες στην επαναπαρουσίαση, αποθέωση κι εξαύλωση των καθημερνών συμβάντων που λόγω των ιδιάζουσων χρωμάτων και των δονήσεων της φωνής του ποιητή εμποτίζονται από φως, παίρνουν τεράστιες διαστάσεις και σημαντηκότητα και μετατρέπονται σε ακρογωνιαίους λίθους ποίησης που αποσκοπεί ν’ αγκαλιάσει, να προσθέσει και ν’ απορροφήσει την  πολύπλευρη ζωή με όλες τι αποχρώσεις της.  ~Karoly Sandor Pallai, PhD, researcher, translator, poet.

 

 

 

 

 

 

Autumn Leaves Review

 

(English translation of the foreword of “Feuilles d’Automne” by Károly Sándor Pallai, published in Paris by the Éditions du Cygne in 2017)

 

With images spanning from worldliness to metaphysical depths inscribed on these autumn leaves, Manolis offers us a dynamic reinterpretation of the conventional relations, a reframed point of view of our inner universe, of the spirit’s gleaming and of the fluctuation between loss and contention constantly renewing itself and ceaselessly surprising and startling us, thereby outlining the nuanced philosophical portrait of the author. This collection of poems is a textual etching of the poet, a polyphony of lived experiences, impressions, sensations and forebodings. Manolis phrases the essence of his study of ethos and the interpersonal world by probing into the unexplored profundity of human nature, behavior and world of thought. He imposes on himself the daunting task to declare war upon the stumbling and inaccuracy of conventional usage in order to bring to light and to fullness the vibrations of the other world filtering through the crevices of existence.

Breeze, heavenly songs and birds sketch out the flowing dynamics of obscurity and brightness. People transubstantiate in songs and harmonies in order to presage the accomplishment and apogee of the poem and to anticipate the emergence of the aspiration to reach the “endless perfection”, “Eros” and “orgasm” in every sense of the word. The author pursues his quest all the way to the sources of life. The poet, “companion of the infinite”, studies the cracks of existence and erects a textual monument dedicated to the wandering of men who learn to decipher the signs and symbols of the physical and transcendental world, to read the universe by means of the “scent of a red rose”, of “the bird’s first flutter”, “in the wrath of the tempest”, in the rays of sunlight, in the architecture and the psalms of the body and in the flesh of a woman. This collection of poems is woven by the interpenetration of several semantic dimensions: the inter- and intrapersonal axis, nature and love. These texts emphasize the value of the relational dimension of existence. The figures, who compose the verses and who are lost in the “north wind” and in the complexities of the poet’s world, who walk “in the ancestors’ footsteps”, are scattered in archipelagic constellations. Manolis manages with great mastery to postulate as a guiding thread and a central dialectic principle the dream of fullness, the study of the anatomy of hope and sexual desire. The poems unfold in the vital intimacy of nature, eroticism and the transcendental. A character starts to take shape from a sequence of a set of narratives, the figure of a man who constitutes himself by his own narrative activity, by amplifying the voice of his singularity, by contemplating and analyzing the transparency and opacity of his being or by closing on and withdrawing within himself. He conjugates his bonds to the world, giving free rein to the effusions of the text which are at the source of the genesis and complexity of the world and which gravitate around the auto-referential enunciations and around the core of the lyrical subject.

We can discern a voluntary inconsistency at the level of the outlines of identity taking shape in this poetry which is deeply anchored in the memory and in the emotional contents of lived experience. The outlined images form nomad identities permanently engaged in a dynamics of balancing and movement, characterized by far-reaching embranchment and bifurcations and operating against monolithic blocs. The inaccessible, the inexplicable and the ineluctable are the notions and images which mark and characterize the unfolding and the consummation of the poet’s universe in the “orange dusk” of the texts and sensations as they keep lingering like a delicious fragrance which imbues our skin and oozes into our pores. The conscious reflexivity of the author and the complex web of references emphasize the irreducible and inalienable singularity which emerges and unfolds from the verses: the lyrical subject is nurtured by the singularizing effect of the textual flow, by the organization and subjective presentation of lived experience. The oscillation between the semantic axes, the subjects and the diverse methods of approach is deliberate and skillfully worked since it is by means of this fluctuation that the text becomes saturated with a swirling dynamics and transforms the poems into “uncommitted weathervanes” displaying a wide array of nuances and reflections, all the transitions of a color gradient.

The forces of fate appear as well and move into action in order to trace out the limits and to punctuate the traces of remembrance and of productive imagination. The creative intention is audacious and the assembling of heterogeneous and apparently incompatible tesserae shows a great aptitude for awareness and initiative. Manolis rearranges the fragments, the polychrome pieces of his micro-realities and exploded pictures into a totality in order to give consistency to this collection of poems which aspires to nothing less than to comprehend and grasp the essence of life itself. The “drops of the first autumn rain” purify the “crevasses of the mind”, enabling a certain kind of lucidity, a clear-sightedness in order to grant access to a repository of unfulfilled dreams and unsatisfied longings.

Instead of describing the cleavage between the palpability of the material and the intangible nature of the phenomenal and the metaphysical, the poet situates the key poetic challenge of the book in the entanglement of the corporeal, erotic, emotional, spiritual and philosophical axes. That’s where the ego and the identity of the poet expand and enact themselves, where the synthesis of the elements of the essence of life and of the world, of the projection of infinity and of the heterogeneous elements of the identity is achieved. The ego seizes its unity in the multiplicity of feelings, sensations, impressions and images. “Terpsichore’s dance”, a “bloomed rose”, an “olive grove”, the “moist autumn fragrance”, a “canticle” and “the mind’s serenity” are some of the most important unities of construction through which the lyrical subject filters the world and constructs itself in its integrity and in the polyphony of its being.

The portraits, the still lives of everyday scenes become embedded in the poetic vision as an integral part of the objective of the hermeneutics of the self. The subject seeking and discovering itself in the succession and stratification of the verses, images and topoi opens up by narration and remembrance diverse layers which overlap and interpenetrate each other. The quest and the writing of the self are inscribed in the plural semantics of the poems, in a wide variety of the horizons of alterity and in the protean search for the profound values of life. The texts appear as silver gelatin prints, the mystical transcriptions of reality where “light conspires with the wind to craft the soundless poem”.

This poetic universe of being is written at the crossroads of internal and external experiences, of memories of lived experience and of sensations of the self and of the others, of the universe of singularity and the horizon of collectivity. In the poetry of Manolis, the texts, ideas, impressions and sensations become “an instrument of serenity, a song and rhythm” and define the “contours of totality”, of “a fragile cosmos filled with passion, hopes and dreams”. But the poems are also “stigmata and other human scars engraved in the skin” which, by the intensity of their presence and by their “close proximity”, reopen the wounds, touch tender spots and evoke moments of happiness and pleasure that remain forever engraved in our memory. We are thereby witness to the reinterpretation, transubstantiation and apotheosis of everyday scenes of life which, due to the unique colors and vibrations of the author’s voice, become imbued with light, increase in scale and importance and become the cornerstones of a poetry which seeks to embrace, incorporate and absorb life with all its possible facets and nuances.

 

~Karoly Sandor Pallai, PhD, researcher, translator, poet.

!cid_37686FD8483E4EE08140DCAFC02D5FF2@userHP

 

Φιληδονία στην ποίηση του Μανώλη Αλυγιζάκη σε σύγκριση με τον Καβάφη και Ρίτσο

 

Η ιστορία μας διδάσκει ότι η αντίθεση ανάμεσα στη ζωή και στις τέχνες κάνει εύκολη την θεώρηση της ποίησης του Καβάφη σαν ιδιόρυθμη, προσωπική αφού αναπτύσεται πέραν των κατεστημένων μορφών ποίησης και δίχως να συνδέεται με το παρόν. Και το πιο βασικό χαρακτηριστικό της ποίησης Καβάφη είναι η εκλυστική και αιχμηρή του αφήγηση.

 

Υπάρχουν πολλοί θαυμαστές των ιστορικών ποιημάτων Καβάφη που εξελίσσονται στο μαγικό χώρο της Μεσογείου παλαιών χρόνων και που διαχέονται από ειρωνικά σχόλια εναντίον των κοινωνικών συνθηκών της εποχής κι επίσης από κάποιο στωικισμό

 

Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξίδι

χωρίς αυτήν δεν θα `βγανες στον δρόμο.

Άλλα δεν έχει να σε δώσει πιά.

 

γράφει στο ποίημα Ιθάκη που αποτελεί την πιο αξιόλογη επίκληση της αρχαίας Ελληνικής παράδοσης: το ταξίδι είναι πάντα πιο αξιολόγο από το φτάσιμο στον προορισμό της απογοήτευσης, κι αυτό υπογραμίζεται επίσης στο ποίημα

Θερμοπύλες,

 

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των

ώρισαν να φυλάγουν Θερμοπύλες

……………………………………………….

Και περισσότερη τιμή τους πρέπει

όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)

πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος

κ΄οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε

 

αλλά ίσως είναι πιο σωστό να πούμε ότι κύριος ο λόγος που η ποίηση του Καβάφη είναι τόσο γνωστή είναι τα ερωτικά του ποιήματα, που μερικές φορές δεν θεωρούνται σαν τα καλύτερά του επιτεύγματα, αλλά που όμως ασχολούνται με Συναρπαστικες εικόνες ερωτικής επιθυμίας, συνειδητοποίησης και απώλειας.Κι αυτός είναι ο τρόπος έκφρασης όταν η μνήμη διατηρεί το επιθυμιτό που δεν μπόρεσε ν΄αποκτηθεί. Αυτή η ερωτική επιθυμία κάνει την εικόνα πιο ζωντανή και σύγχρονη πλησίον του ενεστώτα χρόνου. Όπως είναι στην περίπτωση του ποιήματος του Μανώλη Αλυγιζάκη, Κολόνα του Δρόμου                Αφού χαράξαμε τα αρχικά μας               στου δρόμου τη μοναχική κολόνα

χωρίσαμε

 

εκείνη προς τα δυτικά

εγώ προς την ανατολή

 

με την υπόσχεση

να ξανασυναντηθούμε

κάτω απ’ την κολόνα τούτη

ν’ αναζητήσουμε παλιά σημάδια

μα τις Σειρήνες δεν σκεφτήκαμε ποτέ

τους Κύκλωπες τον άγριο Ποσειδώνα

 

μα δεν σκεφτήκαμε ποτέ

τον πονηρό βαρκάρη

 

Κανείς εκτός απ’ τον Καβάφη που μελέτησε με ενθουσιασμό, με σεβασμό και προσοχή όλες τις λεπτομέρειες των ιστορικών γεγονότων δεν θα αναγνώριζε τον κίνδυνο που καιροφυλακτεί όταν κάποιος παρασύρει τους ανθρώπους απ’ το ιστορικό περιεχόμενο της γεννιάς του και η σπουδαιότητα αυτή δεν είναι πιο ολοφάνερη από το επόμενο ποίημα

 

Η ΠΟΛΙΣ

 

Είπες, ‘θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.

Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλύτερη από αυτή

κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή

κ’ είν’ η καρδιά μου — σαν νεκρός — θαμένη.

 

…………………………………………………………………….

 

Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μην ελπίζεις

δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ

στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες.

 

 

Ποίηση που δεν υπάρχει καλύτερη της και ταυτόχρονα διαχρονική που μεταθέτει τον αναγνώστη στην εποχή του μεγάλου Καβάφη. Αλλά η πρόθεση ν’ αντιμετωπίσουμε τον Καβάφη σαν τωρινό ποιητή που ομιλεί με γλώσσα διάφανη και πολύ γνωστή σε όλους μας για αναμφισβήτητα θέματα έχει σαν αποτέλεσμα την αφαίρεση κάποιας σοβαρής λεπτεμέρειας που αν την επιστρέψουμε στο χρόνο του Καβάφη διαπιστώνουμε ότι ο Αλεξανδρινός ποιητής μεταλλάσεται στο διαχρονικό και ποιητή του μέλλοντος αντι για τον ποιητή του δεκάτου ενάτου αιώνα. Αυτή η λεπτομέρεια συνυπάρχει επίσης και στην ποίηση του Μανώλη Αλυγιζάκη που αντλεί από το μυθικό κόσμο της αχαίας Ελλάδας και ξεδιπλώνει εικόνες φιληδονίας, εγκατάλειψης και απώλειας.

Η ποίηση του Καβάφη, είναι πλούσια, αφηγητική, χωρίς μουσικότητα κι είναι βαθειά ριζωμένη στο χρόνο του ποιητή και μερικά απ’ τα ποιήματά του προς έκλπηξη πολλών είχαν γραφτεί σα σονέτες ή άλλου είδους καθιερωμένου στίχου.

Ο Μανώλης Αλυγιζάκης γεννήθηκε στο Κολυμπάρι της Κρήτης το 1947. Όταν ήταν σε μικρή ηλικία η οικογένειά του μετακόμισε στην Θεσσαλονίκη και μετά στην Αθήνα όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο και το Πάντειο Πανεπιστήμιο απ’ όπου αποφοίτησε με το πτυχίο Πολιτικών Επιστημών.

Μερικά απ’ τα ποιήματα του Καβάφη έχουν προσπεραστεί από τους αναγνώστες λόγω του ότι αναφέρονται στο ένδοξο παρελθόν, σε ιστορικά γεγονότα και θεωρούνταν ότι δεν σχετίζονταν καθόλου με τη σύγχρονη εποχή. Με τον ίδιο τρόπο μερικά από τα ποιήματα του Μανώλη Αλυγιζάκη αντλούν από μυθικές εικόνες, την αστέρευτη πηγή των περισσοτέρων Ελλήνων ποιητών, κι έτσι δημιουργούν ένα αναπόσπαστο σύνδεσμο με το αρχαίο κάλλος που ο σύγχρονος ποιητής Αλυγιζάκης διατηρεί στη μνήμη του, εικόνες και στοιχεία που διαχέουν πολλά απ’ τα ποιήματά του.

Η ομορφιά παρουσιάζεται αναμφίβολα μέσω των ποιημάτων του Μανώλη Αλυγιζάκη που χρησιμοποιεί σαν πρώτιστο του μέσο την εμπειρία του και τη δύναμη του Έρωτα. Το ψυχολογικό του γίγνεσται προσελκύει και με αυθεντικότητα κοσμεί την προσωπική του λατρεία προς την έννοια της ερωτικής έλξης που απευθύνεται προς αυτόν από γυναικεία υπέροχα κορμιά που τον φέρνουν σε υπερβατική έκσταση, μέσω της βαθείας του αγάπης για το γυνακείο φύλλο και την αφοσιωμένη του κατανόηση. Είναι ολοφάνερτο ότι συναντεί τον σκοπό της ζωής του όταν ερωτεύεται με πάθος την αγαπημένη του.

Δεν παύει να υπενθυμίζει ότι ακόμα και πριν γενηθεί θα ήθελα να γίνει

 

ένα φεστιβάλ

μια κίνηση πουλιού ή τραγουδιού

ένας εσπερινός

ένας απλός ανασταναγμός

που θα θωπεύσει τα χείλη της αγαπημένης του

 

Αν νιώθει ανυπεράσπιστος μπροστά στην παντοδύναμη Μοίρα, δηλώνει ολοκάθαρα ότι η αγκαλια της γυναίκας του γνέφει και θέλει αναμφίβολα να γευτεί με πάθος κάθε γυναίκεια καμπύλη

 

το αδιευκρίνιστο μηδέν

αιώνεια απροσδιόριστο

κι αυτό η προσταγή

κι αυτό η υποταγή

κι αυτό ο οργασμός

κι αυτό ο έρωτας

κι αυτό είσαι εσύ

 

 

αισθάνεται ότι ο Έρωτας τον έχει εκλέξει και διαχέεται από ερωτικό πάθος που ελύθερα εκθέτει στους ερωτικούς του στίχους. Σαν γενναίος υπερασπιστής της λαγνείας και της φιληδονίας και των αληθινών ερωτικών αισθήσεων μας μετουσιώνει χαρίζοντάς μας τροφή για την ψυχή.

Ιδεαλισμός, πραγματισμός και κάποια μεσσιανική πρόθεση συνυπάρχουν μαζί με την παράδοση και την αισθησιακή χαύνωση, ο έρωτας αφιερώνεται σε πρόσκαιρες ερωτικές απολαύσεις και ερωτική μέθη που συντελούν τα υπόλοιπα στοιχεία της ποίησης του Μανώλη Αλυγιζάκη. Έχοντας αποκτήσει ποιητική μεστότητα και ικανότητα να δημιουργεί υποβλητικές εικόνες με το δικό του προσωπικό τρόπο, μας οδηγεί σ’ αυτό που αποτελεί την πιο λαμπρή έκφραση των πιο κρυφών του σκέψεων και πιστεύω με την παρουσία του κόσμου καθ’ υποβολήν.

Ο τρόπος του επίσης ενισχύεται απ’ τη μνήμη που έχει διατηρήσει αυτό που η επιθυμία μερικές φορές δεν συγκρατεί. Αν αυτή η επιθυμία και νοσταλγία ανεφερόταν σε άλλους ανθρώπους ίσως να φαινόταν πιο πρόσφατες, τωρινές. Αλλά όταν βλέπουμε το πρώτο ποίημα Σκανδαλίζειν του βιβλίου ΕΑΡΙΝΗ ΙΣΗΜΕΡΙΑ διαπιστώνουμε ότι μόνο ένας ποιητής σαν το Μανώλη θα μπορούσε να γράψει τέτοιον ερωτικό υμέναιο

 

σαν πουλί παγωμένο πάνω

σε φακό φωτογραφικής μηχανής

η ήβη της τον σκανδαλίζει

σαν έρχεται στο νου του

απ’ τις μέρες εκείνου του Αυγούστου

στο ηλιοκαμένο νησί

στο νωχελικό μεσημεριανό ύπνο

στην τραγουδιστή λαγνεία

αλλιώς ο καθρέφτης θα ράγιζε απ’ την ένταση

 

 

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών 1880 και 1890 ο Καβάφης έγραφε ποίηση, άρθρα και κριτικές στα ελληνικά και στα αγγλικά, που είχε εξασκήσει καλά κατά τη διαμονή του στο Λονδίνο, και που έστελνε σε διάφορες εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά στην Αλεξάνδριας αλλά και στην Ελλάδα. Κι εδώ υπάρχει μια ομοιότητα με τον Μανώλη Αλυγιζάκη που ζει στο Βανκούβερ του Καναδά και γράφει ποίηση στα ελληνικά και στα αγγλικά που αναφέρεται στον τόπο που ζει αλλά και στην πατρίδα του, τη μακρινή Κρήτη.

 

Ο Γιάννης Ρίτσος γενήθηκε στη Μονεμβασία το 1909. Μετά τα γυμνασιακά του χρόνια μετακόμισε στην Αθήνα που εργάστηκε για μερικά χρόνια πριν γυρίσει στα πατρικά εδάφη όπου και άρχισε να γράφει και να ζωγραφίζει, η άλλη του αδυναμία που μαζί με το γράψιμο ασχολήθηκε για όλη του τη ζωή. Ίσως η ζωγραφγική να τον έμπνευσε να γράφει αισθησιακά ποιήματα

 

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

 

Είναι πολύ μακρινές οι γυναίκες. Τα σεντόνια τους μυρίζουν

καληνύχτα.

Ακουμπάνε το ψωμί στο τραπέζι για να μη νιώσουμε πως λείπουν

τότε καταλαβαίνουμε πως φταίξαμε. Σηκωνόμαστε απ’ την καρέκλα

και λέμε

 

Κουράστηκες πολύ σήμερα, ή άσε θ’ αν’αψω εγώ τη λάμπα

 

………………………………………………………………………………………………

 

Ακούς το βήμα της να τρίζει στα παλιά σανίδια

κούς τα πιάτα να κλαίνε στηνπιατοθήκη κ’ ύστερα ακούγεται

το τραίνο που παίρνει τους φαντάρους για το μέτωπο

 

Μερικές φορές τα ποιήματά του Γιάννη Ρίτσου διαχέονται από εικόνες ονειρικές και γεγονότα που αποκτούν σώμα κι αναπτύσονται σε χώρο που λίγο λίγο γίνεται πιο γνωστός και πιο πολύ ελκυστικός. Χώρος που την ίδια στιγμή ταυτίζεται με τον ελλαδικό χώρο: μπαλκόνια, γεράνια σε γλάστρες, αγάλματα, μαυροφορεμένες γυναίκες

και φυσικά πάντα η γαλανή θάλασσα που παίζει πρωταρχικό ρόλο. Το άγγιγμα του Ρίτσου είναι απαλό αλλά η επίδρασή του στον αναγνώστη αναμφίβολη. Πολλά εξαρτώνται φυσικά από την εικόνα που δημιοργεί την αφήγηση του ποιήματος. Μερικά απ’ τα ποιήματα αυτά είναι λακωνικά, τόσο πολύ αφαιρετικά αλλά τα τμήματα της ιστορίας που έχουμε μπροστά μας έχουν απαράμιλλη δύναμη. Όσο πιο λίγο δέχομαι τόσο πιο μεγαλύτερη είναι η επίδρασή του, είπε ο Αλμπέρτος Γιακομέττι κι αυτή η βαθειά έννοια διαχέει πολλά απ’ τα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου.

Κάτω απ’ το πρίσμα αυτό η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή τόσο για τις λεπτομέρειες των θεμάτων τους όσο και για τις διαφοροποιήσεις τους ανάμεσα στο ιστορικά υπόβαθρό που πολλά έχουν και στο ερωτικό. Ο ερωτισμός είναι μια μορφή του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου καθώς ο καθένας αναζητεί το άλλο ήμισυ για να ολοκληρωθεί η έννοια του ζεύγους. Αλλα αυτή η αναζήτηση του ετέρου ανταποκρίνεται στην εσωτερική φύση του καθενός τη στιγμή που εξωτερικεύεται αυτή η επιθυμία με διαφορετικό τρόπο στο κάθε πρόσωπο. Κι όταν ο έρωτισμός υποδαυλίζει την αναζήτηση του άλλου τότε εμφανίζεται η διαφοροποίηση της έκφρασής της έλξης ανάμεσα στα δύο άτομα.

Η έννοια της απώλειας του κατεστημένου κόσμου που ωφείλεται στην αισθητική ένταση που παρουσιάζεται είναι αυταπόδεικτη και τότε απρόσμενα αποτελέσματα μερικές φορές ξεπηδούν όταν η γλυκύτητα του έρωτα μετατρέπεται σε πίκρα και ο κήπος μας μεταλλάσεταιν από ανθισμένο σε έρημο χώρο και τα διάφορα εμδιαφέροντα του σπιτιού γίνονται η ρουτίνα που καταπλακώνει το κάθε ερωτικό έναυσμα. Τη στιγμή αυτή ο ερωτευμένος αναγνωρίζει την οντολογική του υπόσταση σαν ολοκάθαρη έλειψη, σαν απώλεια και συχνά ο κόσμος εμφανίζεται σαν να τον βλέπουμε εκ των έσω και το μόνο καταφύγιο ποτ εμφανίζεται μπροστά μας είναι ο πιο έντονος ερωτισμός όπως στο εξής ποίημα που συνδυάζει το θάνατο με την αναγεννητική δύναμη του έρωτα

 

ΑΙΝΙΓΜΑ

 

Τίποτα δεν μας έχει απομείνει

εκτός απ’ τη λαγνεία του έρωτα

κι από τη σκαλιστή ταφόπετρα

στο μάρμαρο ονόματα αόριστα

στο μάταιο κενό αχτίνα μοναχή

που έλαμψε στο στήθος σου επάνω

μια αστραπή μονοστιγμής

που φώτισε την έλξη στη ματιά μου

 

και ρώτησες —

 

άραγε υπάρχει κάποιο νόημα

που ψάχνουμε μες το σκοτάδι

για να βρούμε ή μοναχικό μας

καταφύγιο τα δυό κορμιά;

 

 

Η λαγνεία που περιγράφεται στην ποίηση του Μεσογειακού περιβάλοντος κι ιδιαίτερα στον ελλαδικό χώρο ίσως να υπάρχει από καταβολής κόσμου και σιγοκαίει μέσα στις καρδιές των ποιητών και ποιητριών της Ελλάδας όπως έχουμε διαπιστώσει από την ιστορία αιώνων και καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η ποίηση των αρχαίων Ελλήνων Θεών ίσως έχει πεθάνει αλλά η ψυχή της πάντα ζει στην ψυχή των Ελλήνων. Ο Έρωτας κι ο Διόνυσος είναι πάντα ζωντανοί από τα αρχαϊκά χρόνια ως σήμερα και πιο πολύ στην ποίηση του Μανώλη Αλυγιζάκη που ζει στο Βανκούβερ του δυτικού Καναδά αλλά δεν έχει λησμονήσει τις κρητικές ρίζες του και γράφει στις δύο γλώσσες αγγλικά κι ελληνικά υπογραμίζοντας με τ εξής παράδειγμα ποιήματος ΦΙΛΙ την αισθησιακή σύνδεση μεταξύ της ποίησης του και την ποίηση του Κ. Καβάφη και Γιάννη Ρίτσου

 

 

ΦΙΛΙ

 

Πέταξε το καπέλο στην καρέκλα

έβγαλε το πουκάμισο αποκαλύπτοντας

το μαυρισμένο στήθος που ο σταυρός

αντανακλούσε του ήλιου τις αχτίνες

 

μα η καρδιά του χτύπησε πιο έντονα

όταν εκείνη τον πλησίασε

και βάζοντας το χέρι της στο ευλογημένο σημείο

του φίλησε τα χείλη λέγοντας. Μου έλειψες!

 

 

~Έρικ Πόντυ, ποιητής, μεταφραστής, Σάο Πάολο, Βραζιλία, 2016

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sensuality in Manolis’ Poetry Compared to Cavafy and Yannis Ritsos

 

As history teaches us, the contrast between life and art has made it easy to think of Cavafy as special, personal as an artist whose work exists free from tradition and attachment to a specific moment in time. This trend has been prompted by the two elements of his poetry for which he is most famous: his surprisingly contemporary theme (one of his themes, at least), and his attractive and direct style.

Certainly there have always been many readers who appreciate the so-called historical poems, situated in magical places of the Mediterranean during times that have been long dead and acrimonious with sociable irony and a certain tired stoicism. (“Ithaca gave you the beautiful journey, / without her you would not have put in the passage. / But now she has nothing to give you,” he writes in what may be the most famous evocation of ancient Greek culture: the journey is always more important than the fatefully disappointing destination.) This can be seen in the poem:

Thermopylae

Honor to all of those who in their lives

have settled on, and guard, a Thermopylae.

Never stirring from their obligations;

just and equitable in all of their affairs,

but full of pity, nonetheless, and of compassion;

generous whenever they’re rich, and again

when they’re poor, generous in small things,

and helping out, again, as much as they are able;

always speaking nothing but the truth,

yet without any hatred for those who lie.

And more honor still is due to them

when they foresee (and many do foresee)

that Ephialtes will make his appearance in the end,

and that the Medes will eventually break through

 

But it is probably fair to say that the popular reputation of Cavafy rests almost entirely on the remarkably preexisting way in which his other “sensual” poems, often not considered as this poet’s gift, deal with the ever-fascinating and pertinent themes of erotic desire, realization and loss.

The way, too, when memory preserves what desire so often cannot sustain. That desire and longing only makes it appear more contemporary, closer to our own times. Perhaps this is the case with Manolis’ poem:

Lamppost

 

After leaving our marks

on the sole lamppost

we parted

she to the west

I to the east

with a promise

to meet again

by this lamppost

and trace our marks

though we never thought of the Sirens

the Cyclops and the angry Poseidon

though we never thought of the pricey

ferryman

 

No one but Cavafy, who studied history not only eagerly but with a studious respect and meticulous attention to detail, would have recognized the dangers of abstracting people from their historical contexts; and nowhere is this abstraction more dangerous than in the case of Cavafy himself.

 

THE CITY

 

You said: “I’ll go to another land, to another sea;
I’ll find another city better than this one.
Every effort I make is ill-fated, doomed;
and my heart —like a dead thing—lies buried.
How long will my mind continue to wither like this?
Everywhere I turn my eyes, wherever they happen to fall
I see the black ruins of my life, here
where I’ve squandered, wasted and ruined so many years.”
New lands you will not find, you will not find other seas.
The city will follow you. You will return to the same streets.
You will age in the same neighborhoods; and in these
same houses you will turn gray. You will always
arrive in the same city. Don’t even hope to escape it,
there is no ship for you, no road out of town.
As you have wasted your life here, in this small corner
you’ve wasted it in the whole world.

 

Surely his work is as good as great poetry can be and at the same time timeless in the way we like to think that great literature can be alchemizing details of the poet’s life, times and obsessions into something relevant to a large audience over the years and even centuries.

But the tendency to see Cavafy as one of us, as one in our own time, speaking to us with a voice that is transparent and admittedly ours about things whose meaning is self-evident, threatens to take away a specific detail one that, if we give it back to him, makes him look larger than life and more a poet of the future, as it was once described, rather than the time he lived in. This detail also pertains to Manolis who refers to mythical passages of his home-country and unfolds scenes of sensuality, abandonment and loss.

Cavafy’s style, to begin with, is far less prosaic, much richer although not musical, and rooted deeply in the nineteenth century in which he lived for more than half of its life. Some readers will be surprised to learn that many of Cavafy’s poems, even when he was almost forty, were cast as sonnets or other prepared forms of verse.

Manolis was born in Kolibari a small village west of Chania on the Greek island of Crete in 1947. At an early age his family took him first to Thessaloniki and then to Athens where he was educated, earning a Bachelor of Science in Political Science from the Panteion University of Athens.

The subject in some of Cavafy’s poems which tend to be overlooked by readers as difficult are the poems deliberately placed in the dark, geographical and temporal margins of the Greek past: poems which seem not to have much to do with today’s concerns and are often passed in favor of works with more contemporary appeal.

Perhaps this is the case with Manolis who draws from the same Greek sources as Cavafy does making historical references to Greece, the cradle where his soul was born, when he creates the Greek myths interacted in his contemporary poetry. Even far from his motherland Greece where he resides now he still retains in his poetic memory, images and themes he channels through verve in this book and others.

 

Can Manolis channel the beauty as easily as he describes in his verse? “An ancient time leader / as an anointed and pious / a musical instrument of candor flowing free / ready to speak with words that relieve pain and free the soul?” Yes its main tool is its firsthand experience of the power of Eros. His psychological makeup attracts and conveys authenticity and happiness based on his worship and being adored by sensual and provocative female figures exposing him in an ecstatic transcendence through the  lustful bodies of his poems and his deep love and undoubtable understanding. It is obvious that he finds his purpose in falling in love passionately for his beloved.

He does not hide that before he emerged he wanted to become “a festival / movement song of a bird / a vesper / a simple sigh / that will heal the lips of his beloved.” If he feels powerless in the face of inconceivable and powerful Destiny, he declares that a woman’s embrace beckons him and he likes to give in to his passion: “dark and vague circle / forever indeterminable / and this, the command / and this, the Obedience / This, the orgasm / and this, the Eros / and this is you.” He feels being favored by Eros and he diffuses his burning passion with light that fills his erotic verses. As a gallant defender of lust and sensuality and the true emotions of love, he delivers joy to the soul.

 

Both idealism and pragmatism, messianism, but also tradition and the languor of the senses, the subjects of love dedicated to ephemeral satisfaction and erotic drunkenness make up the changes of its vast poetic content. Having the maturity of an accomplished poet and the ability to create evocative images in a personal way, the poet introduces us to what constitutes the most brilliant expression of his most intimate thoughts and beliefs in front of the world of his time and age.

The way, too, where memory preserves what desire so often can’t sustain. That desire and longing were for other men only makes it appear more contemporary, closer in our own times as we see in this opening poem of Scandalous, which poem may seem obscene and prosaic created by a minor poet, but when created by a poet such as Manolis it locks up the erotic aura of a Moravia.

 

like a bird stilled by camera lens

her scandalous vulva visits his mind

from days of that August

on the scorched island

in low tone siesta

in muffled moaning

lest the mirror would crack from tension

 

 

In the 1880s and 1890s, Constantine Cavafy was a young man with modest literary ambitions, writing verses and contributing articles, critiques and essays, mostly in Greek but also in English (a language in which he was perfectly at home as a result of spending a few of his adolescence years in England), on a various idiosyncratic subjects, for Alexandrian and Athenian newspapers. The cunning similarity in the biographies of these two poets binds Cavafy with Manolis who lives in Vancouver and writes poems in Greek and English referring to both countries.

 

Yannis Ritsos was born in Monemvasia, Greece, on May 1, 1909, in a family of landowners. He did his early schooling and finished high school in Gythion, Monemvasia and after graduating in 1925, he moved to Athens where he began working on typing and copying legal documents. A year later, he returned to his home town where he spent his time writing and painting, another form of art that he devoted himself which along with his writing he kept for the rest of his life, perhaps the painting has given him elements of his sensual poems:

 

WOMEN

Our women are distant, their sheets smell of goodnight.

They put bread on the table as a token of themselves.

It’s then that we finally see we were at fault; we jump up saying,

‘Look, you’ve done too much, take it easy, I’ll light the lamp.

’She turns away with the striking of the match,

walking towards the kitchen, her face in shadow,

her back bent under the weight of so many dead –

those you both loved, those she loved, those

you alone loved . . . yes . . . and your death also

 

Listen: the bare boards creaking where she goes.

Listen: the dishes weeping in the dishrack.

Listen: the train taking soldiers to the front.

 

 

Sometimes the poems are invested with the fractured logic of the dream with images of dream events or they’re placed in a landscape of dreams that grows, as one reads more, more and more recognizable, less strange, always attractive. At the same time, their locations and quotations are redemptive of a completely recognizable Greece: the balconies, the geraniums, the statuary, women in their black attires and, in a lasting way, the sea. His touch is light, but its effect is profound. Much depends on the image that causes the narrative movement. Some poems are so small, so distilled, that the fragments of history given to us – the kids’ psychodramas – have an irresistible power. “The less I get the bigger it gets,” said Alberto Giacometti and the same powerful reticence is a feature in Ritsos’ shorter poems.

 

The content of Yannis Ritsos also deserves renewed attention – both the specific themes of the individual poems, which in fact keep the historical and the erotic in a single focus.

Eroticism is one of the appearances of man’s inner life. In this one deludes himself because one is seeking the object of his desire. But this object of desire responds to the internal desire. The choice of an object always depends on the individual’s personal tastes: even if it falls on the woman as most would have selected, what comes into play is often an unspeakable aspect, not an objective characteristic of this woman unless she has touched the inner being of man which creates the force to choose her.

The notion of disorientation, when heightened emotion puts us at odds with the world, when the aromas become sour, when a view of the garden becomes desolate, when household objects shed their purpose, is perfectly evoked in the following ten lines. There is an immediate recognition of a precarious ontological state tied to a story until, a moment later, we realize that we can see that street, see that window, see through that door:

 

 

ALMOST

 

It was just luck: I open the door, the two women

side by side on the sofa

 

in his black handkerchief,

mother and daughter, perhaps,

 

staying immobile, unpronounceable, a mouthful of bread

on the table, a cat sleeping on the couch.

 

Looking away and the sun at the top of the waves, cicadas

the swallows attractions in blue. They look back.

 

I almost had it, I almost had it in one of them.

Then Mother got up and closed the door.

 

This poem by Yannis Ritsos refers us to another poem by Manolis but more sensual and right:

 

Nothing to hold onto

but ourselves in lust

and the cenotaph with

names engraved in marble

yet in this near futile void

a sudden speck of light

gleams on Suzanne’s breast

as a lightning flash like

when her eyes demanded

a deeper meaning to this: are we

to search for it during this dark night

with our two bodies as the only absolution?

 

The sensuality of the Mediterranean world may be in the Greek soul of the poets to a greater or lesser degree, as we have seen over the years and centuries, referring to the idea that the Greek gods though dead are alive in the souls of the Greeks: Eros and Dionysus are alive from the bygone days of yesteryears to today and even more so in the case of Manolis who lives in Vancouver but has not forgotten his Cretan roots, and he writes in both Greek and English and shows with his simple poem Golden Kiss

 

Golden Kiss

 

He threw his hat on the chair

took off his shirt to reveal

his tan breast where a cross shone

reflecting brightness of the sun

and his heart pulsed in a different mode

when she walked to him and

placing her finger over the venerable spot

kissed his lips saying: I miss you

 

the sensual and erotic connection between his poetry and that of Cavafy and Yannis Ritsos.

 

~Eric Ponty, poet, translator, Sao Paolo, Brazil, 2016

 

 

merging dimensions cover

ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑ — ΚΡΙΤΙΚΗ

 ~João da Penha

 

ΠΟΙΗΤΗΣ, ΤΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

 

Αν πάρουμε σαν παράδειγμα το τραγούδι του Frank Sinatra που λέει ότι, όλοι τραγουδούν αλλά μόνον δέκα με δώδεκα τραγουδιστές υπάρχουν, μπορούμε να πούμε ότι μόνο τόσοι λίγοι αληθινοί ποιητές υπάρχουν στον κόσμο — εδώ και παντού, ποιητές του χθές ή σημερνοί. Κι υποπτεύομαι ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ πολλοί ή τουλάχιστον δεν θα υπάρξουν πολλοί εξαιρετικοί. Κι είμαι σίγουρος πως δεν θα υπάρξουν τόσοι πολλοί όσα τα βιβλία ποίησης που εκδίδονται και προωθούνται από οικονομικά ισχυρούς φορείς και με τίτλους που είναι μόνο για να εντυπωσιάσουν. Συναντούμε πολλές ποιητικές εξαασκήσεις κάνουν ακριβώς αυτό: μιαν εξάσκηση ή φαντάζονται ότι κάνουν. Αλλά εκείνοι που γράφουν εξαιρετική ποίηση είναι λίγοι από λίγους χαρισματικούς που ανήκουν σε μια ξεχωριστή κλάση ανθρώπων.

 

Ο Schiller είπε ότι δεν αρκεί να γράψει κανείς καλούς στίχους για να αυτοονομαστεί ποιητής γιατί ο καθένας κι απανταχού μπορεί να γράψει μερικούς στίχους αλλά αυτοί που γράφουν εξαιρετική ποίηση είναι πολύ λίγοι όπως ανέφερα πιο πάνω. Μόνον η μικρή αυτή κλάση ανθρώπων έχει το χάρτη του μονοπατιού. Κι όσοι το έχουν και γνωρίζουν πώς να το διαβάζουν, και ξέρουν πώς να το εξηγούν, αυτοί μόνο ηγούνται και οδηγούν όλους τους άλλους, όλους μας εννοώ, που αποτελούμε την ομάδα των δημιουργών-ποιητών, προς τον τόπο της ποίησης, κι αν είμαστε ευαίσθητοι στα των Μουσών θα καταλάβουμε. Οι υπόλοιποι θα κάνουν απλά τουρισμό.

 

Ο Eric Ponty, που μετέφρασε το βιβλίο ποίησης του Μανώλη Αλυγιζάκη στην Πορτογαλική γλώσσα, έχει το χάρτη του μονοπατιού γιατί είναι ο ίδιος ένας αυθεντικός ποιητής κι η ωριμότητά του είναι ολοφάνερη, όπως μας υπογραμίζει η έκδοση του “Retirement Boy Goes to the Circus in Brodowski” (Εκδόσεις Μούσα, Σάο Πάολο, Βραζιλία, 2003).

 

Στο βιβλίο του Μανώλη Αλυγιζάκη, ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑ που μετέφρασε ο Eric Ponty και συγκεκριμένα στο ποίημα, ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ,

 

ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ

 

Στον ήλιο του Απόλλωνα μεγάλωσα

 

λεπτά εκφραστικά

μόνος στα σκοτεινά

πρoτού τα μάτια ανοίξω

είχα για συνοδία

το νόμο της αποτυχίας

 

που εγεννήθηκα τυφλός

μ’ είπαν κι αιρετικό

μια επανάσταση στη γέννησή της

πριν καν μια λέξη να ειπώ

κλάμα λυπητερό ή πόνου

 

συγκέντρωσα όλη τη δύναμή μου

το ραντεβού μου με το θάνατο εταχτοποίησα

ώρες πριν γεννηθώ

στα χέρια της μητέρας

νιογένητη γιορτή

λάθος επιτρεπταίο

 

δυο πόδια για να περπατώ

μία καρδιά

για να αισθάνομαι

κι άλλα ανθρώπινα

μεγαλοσύνης σύσσημα

 

Η ανάπτυξη του ποιήματος αυτού αποδεικνύει ότι ο χώρος του ποιητή δεν υποκλείνεται μπροστά σε καθορισμένους λεκτικούς και κανόνες αλληλουχίας που κυβερνούν τον κόσμο της εμπειρίας (τίποτα δεν είναι πιο πραγματικό απ’ το τίποτα, είπε ο Δημόκριτος) κι οι ποιητές το γνωρίζουν αυτό καλά. Γι’ αυτό ακριβώς υπάρχει και το ειδικό λογικό. Ειδικό αλλά όχι αμφισβηταίο ή αυθαίρετο. Ειδικό γιατί οι ποιητές κατέχουν το “κλειδί του βασιλείου”.

 

Ο Croce και ο Vossler, τώρα που το θυμήθηκα, πολέμισαν ένα γύρω στη φράση Η Στρογγυλή Τράπεζα είναι τετράγωνη και για τον Ιταλό αναλυτή η φράση αυτή δηλώνει ότι δεν υπάρχει καθόλου λογική έννοια, ενώ ο Γερμανός αναλυτής έλαβε τη φράση αυτή σαν αληθινή, από αισθητική και γραμματολογική άποψη αδιαφορώντας για το λογικά αδύνατο. Ο Vossler κι “άλλοι πολλοί πριν και μετά απ’ αυτόν κατάλαβαν ότι οι ποιητές είναι ο μόνοι που δημιουργούν την πραγματικότητα. Στην κυριολεξία οι ποιητές δημιουργούν κόσμους όπως στα ποιήματα του Μανώλη Αλυγιζάκη που μετέφρασε ο Eric Ponty, μουσικός αλλά και ποιητής, που ακολουθούν τη συμβουλή του Wagner ότι ο ποιητής τονώνει το αντιληπτό του ανθρώπου και τον οδηγεί στο να κάνει νέους συνδυασμούς του αντιληπτέου έχοντας σαν οδηγό την αισθητική του αντίληψη.

 

Αν, όπως μας λέει ο Eric Ponty σ’ ένα απ’ τα ποιήματα αυτά,

 

στα χέρια της μητέρας

νιογένητη γιορτή

λάθος επιτρεπταίο

δυο πόδια για να περπατώ

 

είναι εξ ίσου αληθινό και πρέπει πάντα να δίνουμε προσοχή στο τί μας λένε οι ποιητές (λίγοι εξηγούν τις λέξεις καλύτερα απ’ τους ποιητές, γείτονες των φιλοσόφων). Ο Eric Ponty, στο απόγειο της δημιουργικής του καρριέρας, μας λέει και μας υπογραμμίζει πολλά αφού η μετάφραση των ποιημάτων ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑ του Κρητικού-Καναδού ποιητή, συγγραφέα και μεταφραστή Μανώλη Αλυγιζάκη δεν είναι τίποτε άλλο από ένα ποιητικό αριστούργημα.

 

“…για τη συνεχή του αντανάκλαση-ενδοσκόπηση και λυρική φωνή και τον τρόπο που βλέπει την ύπαρξη όχι σαν ένα στείρο αντικείμενο, αλλά σαν ένα σύνθετο δυναμικό που έχει τη δική του εξαιρετική και ιδιόμορφη εικόνα του αληθινού…” όπως μας λέει ο ποιητής-κριτικός Ηλίας Τουρτίδης, είναι αναγκαίο να δώσουμε προσοχή στη φωνή του Μανώλη Αλυγιζάκη μέσω της μετάφρασης του Eric Ponty που είναι ένας ταλαντούχος σημερνός ποιητής.

 

 

~ João da Penha, δημοσιογράφος, συνταξιούχος καθηγητής, που έχει συναργαστεί με πάμπολλα λογοτεχνικά περιοδικά κι εφημερίδες. Επίσης συγγραφέας πολλών βιβλίων όπως των What Is Existentialism (Brasiliense, 2011, 17. ed.) And Philosophical Periods (Ática 2000, 4. ed.). Έχει μεταφράσει για λογοτεχνικά περιοδικά κι εφημερίδες ποίηση των Ρώσων  Sierguêi Iessiênin and Alieksandr Blok και διηγήμτα των José María Argüedas, Júlio Cortázar and Gabriel García Márquez, που εκδόθηκανστη λατινική Αμερική.

 

 

 

SECOND ASDVENT OF ZEUS REVIEW

By João da Penha

 

 

POET, OF FACT.

 

 

Singing, everyone sings, but singers only about ten or twelve.

 

The boutade, they say, is by Frank Sinatra, whose remarkable vocal skills – it seems to me – have not been contested to this day.

To paraphrase the song of the great American singer, it can be said that there are not so many poets like this in the world – here and elsewhere, yesterday and today. I suspect that there will never be many poets, or at least many great poets. At least, I am convinced, not as many as the growing number of edited collections suggest, by marketing strategy arts, just under hyperbolic titles. Many poetic exercise exercises it, or imagine exercising it. But to make great poetry is grace granted to a minority; to a caste of elect, therefore.

Schiller, by the way, has already warned that it is not enough to create good verses so that its author considers himself a poet. Now, to do verses, almost everyone, at some point in life, has already done. To make POETRY, however, is the road traveled by the minority referred to above. Only she, this chosen caste, has the map of the trail. Whoever holds it, who knows how to read it, interprets its coordinates, leads the others, that is, all of us, who have formed this majority, as creators, of the poetic territory, only by traveling, if sensitive to the Muses, as travelers. For the senseless, the tour of this territory will be nothing more than mere tourism.

Eric Ponty has the map of the trail. He is an authentic poet. Maturity is everything, the supreme bard in the “King Lear” told us. Poet, owner of his craft, poet who reached the full domain of poetic making.

His poetic virtuosity, Ponty has already shown and demonstrated in the magnificent “Retirement Boy Goes to the Circus in Brodowski” (Musa Publishing House, São Paulo, 2003.) In this book with its translation, our poet only makes it reaffirmed. For example when translating this stanza of Manolis’ poem Apollo, which reminds us of Paul Valéry’s Socratic prose in Eupalinos Lame et la Danse Dialogue De L arbre:

 

APOLLO

 

And I grew under Apollo’s sun

 

minutes of expressiveness

alone in darkness and

before I opened my eyes

I was accompanied

by the law of failure

born blind and

accused of heresy

a revolution in its making

even before I could utter

a groan or a begging cry

 

I gathered all my strength

to pick a date with death

hours before I appeared

in my mother’s arms

newborn festivity

error permitted

two legs just to walk

a heart as if

to feel emotion and

other human traces

of grandeur

 

 

 

APOLO

 

E eu cresci sob o sol de Apolo

 

Minutos de expressividade

Sozinho nas trevas e

Antes de abrir os meus olhos

Eu estava acompanhado

Pela lei da bobagem

 

Nasceu cega e

Acusada de heresia

Uma conflagração na sua fazendo

Mesmo antes que eu pudesse articular

Um suspiro ou um grito a mendigar

 

Eu ajuntei toda minha força

A seleção de uma data com a morte

Horas antes eu semelhava

Nos meus braços da minha mãe

Festa de um recém-nascido

Erro admitido

As duas pernas apenas a pé

Um coração como se

Sentisse à emoção e

Outros traços humanos

Da grandeza

 

This defense can be translated as the recognition that poets inhabit a province where logic does not bow down to the principles that govern the empirical world (nothing is more real than nothing, pre-Socratic Democritus preached). Poets know that. That’s why your particular logic. Particular, but not arbitrary. Particular because only they have the “kingdom key”.

Croce and Vossler, the memory comes to me now, they polemicized around the phrase: “The round table is square”. For the Italian thinker, the phrase would sum up to a total absence of meaning, illogical, while the German critic saw it as true, aesthetically and grammatically valid, caring little that logically impossible. Vossler, like so many others, before and after him, realized that the poet is the one who creates realities. Poets are creators of worlds. Therefore, in the poems translated by Eric Ponty, a musician, as well as a poet, he follows the Wagnerian advice that the poet does nothing but stimulate the understanding, leading the reader to make new combinations on the subject already known by means of sensory perception.

If, as Ponty tells us in one of the translated poems, “In My Mother’s Arms /newborn festivity / error permitted / two legs just to walk” it is equally true that we should listen to what poets have to say (few decipher the world better than poets, neighbors to philosophers). Eric Ponty, at the height of his creative force, has much to tell us through these translations as he did with Manolis-a Canadian Greek poet who’s credit is The Second Advent of Zeus a masterful piece.

 

“…for his sustained reflection, for a lyrical voice, and an invitation to see life not as a barren subject, but as a complex dynamic that has its own extraordinary design and imago of truth” as Ilya Tourtidis tells us, it is urgent that we listen to Manolis’ voice through the translation of the poet-translator Ponty, one of the most talented of his time.

 

 

 

João da Penha, a journalist and retired professor, collaborated in cultural publications such as Encounters with Brazilian Civilization, Cult and Tempo Brasileiro. Author, among other books, of What Is Existentialism (Brasiliense, 2011, 17. ed.) And Philosophical Periods (Ática 2000, 4. ed.), Translated for magazines and newspapers poems by Russians Sierguêi Iessiênin and Alieksandr Blok, and short stories By José María Argüedas, Júlio Cortázar and Gabriel García Márquez, published in The first short stories of ten masters of Latin American narrative (Paz e Terra, 1978). How to read Wittgenstein. São Paulo: Paulus, 2013.

 

 

 

CONSTANTINE  P. CAVAFY a discussion

 

Constantine P. Cavafy, along with a few other twentieth century Greek poets such as George Seferis, Odysseus Elytis, Yiannis Ritsos, Kostis Palamas and Andreas Kalvos, established the revival of Greek poetry both in Greece and abroad. They emerged as the new era of contemporary Greek poets at a time when the use of the Greek language was swept by the conflict between the old, “καθαρεύουσα—katharevoussa” traditional form of language and the more common “δημοτική—demotiki”, plebian or demotic as it was called.

Cavafy used both the traditional and the demotic modes although mostly the latter; he spent most of his life in Alexandria under the influence of the almighty Greek Orthodox Church and the day before his death he took communion as if to declare that he was ready; as if he was prepared for his transformation, from the modern poet, Konstantinos Petrou Kavafis of Greece to the Cavafy of the World. It is said that in the last minutes of his life he took pencil and paper and drew a big circle with a single dot in the middle.

It had only been twenty years since his death when one of the most famous bookstores in London advertised that: “We carry the best ever books: from Chaucer to Cavafy.” In 1919 Cavafy was introduced to the English reading public by E.M. Forster who helped establish his reputation in the Western World.

His poems combine the precision of a master craftsman with the sensitivity of Sappho as they are concise, yet intimate when their subject is  erotic love, mostly between men. Real characters as well as imaginary, historical events as well as fictional are his inspiration; the questionable future, the sensual pleasures, the wandering morality of the many, the psychology of the individual and that of the masses, homosexuality, certain atavistic beliefs and an existential nostalgia are some of his themes. Cavafy’s conscience projected his crystal clear belief in the immortal written word, which he bequeathed unto the four corners of the world.

On the 100th anniversary of his birthday and thirty years after his death, his complete works were published by “Ikaros” in 1963. This edition was prepared up to a point, we could say, by the poet himself who had kept all his poems in a concise and exact order; each poem on a page (which was pinned in exact chronological order on top of the proceeding page); his older poems were turned into booklet form which traditionally consisted of 16 pages although in this case the length is questionable. The sequence of the poems in these booklets was not chronological but thematic and depended on how he chose to emphasize their coherence. These booklets were mailed to anyone who asked for them. In the last years of his life he published two such booklets, one containing his poems written between the years 1905-1915 and the other with his poems of 1916-1918; every poem published during those fourteen years were included in these two booklets.

Cavafy was concise and accurate; so much so that he would work on each of his verses again and again making sure that it was in its final and perfect form before he would mail it to anyone; most of this of course is lost in the translation, as such an element in writing is impossible to replicate in another language. He drew most of his inspiration for the historical poems from the first and second centuries B.C. and the Hellinistic Era of Alexandria around and after the days of Alexander the Great. His love poems were entirely devoted to adult love between men; there is not a single mention of a woman as the subject of erotic love in his poems. The image of the kore, an erotic subject of other poets, is absent from his stanzas. Reference to women in Cavafy’s work is only about older, mature and gracious figures playing out their roles in the Hellinistic era or Byzantium’s golden age.

Cavafy wrote mostly in free verse although there were times when he used rhyme to emphasize irony; the number of syllables per verse varied from ten to seventeen.

Cavafy’s inspiration derives from many different subjects; in one of the well- known poems, Ithaka, he explores, like Odysseus on his return to his home island after the Trojan War, the pleasure and importance of the way to a goal rather than the goal itself, and shows that the process of achieving something is important because of all the experience it makes possible.

In the poem Waiting for the Barbarians we see the importance of the influence that people and events outside of the country may have in the lives of the inhabitants of a certain place and it can quite easily be related to today’s doctrine of “war on terror” after the attack of September, 2001 and the role that fear of the foreigner, or the enemy, plays in the decision making process of a nation. A parallel can be drawn between today’s “war on terror” and the final verses of the poem…

And what are we to become without the barbarians?

                 These people were some kind of a solution.” 

 

In the poem Thermopylae Cavafy explores the subject of duty, responsibility, and most importantly, the idea of paying the “debt”; he seems to believe in the philosophical principle of the Universal Balance which exists everywhere, and when that balance is disturbed by the actions of one man another person needs to reestablish it: in this case the poem refers to the treason by Ephialtes which disturbs that preexisting balance and  which the leader of the 300 Lacedaimonians, Leonidas, tries to counter—balance by his act of self sacrifice.  The crucifixion of Christ has the same philosophical base. Odusseus Elytis refers to the same subject in the Genesis of his Axion Esti (it is worthy) where he says that the Old Wise Creator prepared the four Great Voids on earth and in the body of man:

 

           “…the void of Death for the Upcoming Child

            the void of Killing for the Right Judgment

            the void of Sacrifice for the Equal Retribution

            the void of the Soul for the Responsibility of the Other…”

 

Isolation and the sense of enclosure unfolds in Cavafy’s poem “Walls” which is relevant to today as some countries tend to resort to it as  a means of defense against foreign influences coming from the outside and changing the thinking of the people, but also as a reason for becoming self-sufficient and self-reliant.

There are a lot of satirical connotations and humor in some poems and one such poem stands out: Nero’s Deadline where the poet laughs at the way a person perceives their time on earth. The same subject is referred to by the better known Greek saying: “You like to make God laugh, go and tell Him your plans…”

The extent to which a politician or a system may stretch truth in order to achieve a goal and the axiom “history repeats itself” are adamantly present in Cavafy’s poetry as we see the travesty of events when presented to the public from an official position:

“…the gigantic lie of the palace—Antony triumphed in Greece.”

The lies a government may throw at people in order to deceive. Today’s “…war on terror…” is such a travesty and it resembles an umbrella harboring under it various means and purposes of deluding the populace; at other times this is a means of camouflaging the inability of the governing party to conduct themselves in a fair and balanced way.

Cavafy’s work was at times caustic and irony was used frequently to emphasize a point. Vagenas writes: “Cavafy is the only poet who uses irony as the main mechanism of poetic creativity. His precise dramatic as well as tragic irony is the element that makes his use of the language produce a deep poetic emotion, rendering the verbal sensualism unnecessary.”

Cavafy expresses views of his era looked at through the eyes of the Greek immigrant, or the Greek of the Diaspora. The survival of and adherence to Greek values is what Cavafy cares to preserve and his poetry reflects this by doing justice to his great wish that the Greek language might spread to the far ends of the Bactrian Lands. The heroic stubbornness that proudly said ‘No’ to convention and settling down, the pursuit of true life which carries on ceaselessly, dragging along mud and diamonds, mixing the old with the new, joining the yes with the no, opening new horizons at any moment, birthing new hopes and views at any second is the life Cavafy wanted to spread all over the known world.

Most reviewers and analysts of Cavafy’s work have pronounced him a homosexual although that may be taken with a grain of salt. The western commentaries clearly and as a matter of fact have concluded that he was

homosexual whereas some of the Greek commentators are reluctant to openly agree with that notion; In our view the author can only be classified this or that based on documented data such as pictures, or direct associations of the commentator with the author, and in this case there are no such data available. Yet when a poet writes so many erotic poems having as his subject young men of twenty to twenty nine years old and with not a single woman ever being referred to as a subject of erotic love, it is easy and understandable to assume that the person under discussion is a homosexual; yet there is another angle one may take: the angle of the alter ego that a writer creates in his work to compliment or better yet to refine his image in his own eyes before the eyes of the reading public, as in the case of Cavafy; In some of his personal writings we read:

“I have to put an end to this myself, by the first of April otherwise I won’t be able to travel. I’ll get sick and how am I to enjoy my voyage when I’m sick?”

        “March 16th: Midnight. I succumbed again. Despair, despair, despair. There is no hope. Unless I end this by the 15th of April. God help me.”

In another note:

“I am tormented. I got up and I am writing now. What am I to do and

what is going to happen. What am I to do? Help. I am lost.”

In these personal notes of a despairing man who seeks help we see the distress of a person not because they react to their just concluded homosexual encounter but rather their despair in their self-consumed sexual satisfaction through masturbation and the guilt associated with it…Let us not forget that Cavafy grew up in an era of the Diaspora when the Greek Orthodox Church dominated the lives of the populace in such a strict way that any movement outside the dogmatic rules of Christian doctrine was considered a serious and unforgivable sin; I personally remember as a young lad reading the famous booklet “Holy Epistle” with its frightening images of brimstone and fire coming down from the heavens to sear the sinners who would commit any kind of sexual or other sin. It was quite purposefully given to me to read in my early teen years and it took decades before I came to the realization that I didn’t need this nonsense in my life. This was the world Cavafy grew up in and when he had his first chance of being on his own he made his best effort of rebellion against such suppressing doctrine in order to liberate himself from the pangs of church inflicted fear; when one looks at his life from this point of view one can simply see the reaction of a man expressed in a unique way directly opposed to the expected and well formatted way of the church.

Atanasio Cortato, Cavafy’s personal friend and confidant, writes:

“Cavafy’s homosexuality is questionable. One needs to apply a deep and objective study on his life and perhaps conclude that Cavafy was not homosexual. None ever came along with concrete evidence for this and no scandal of any kind is attributed to him.”

This declaration is of double importance because it is the declaration of Cavafy’s personal friend who knew the poet well and who would have known of any scandal should there have been one in which the poet was involved. Yet there was no such scandal documented or told.

Another view expressed by Stratis Tsirkas and J.M. Hatzifotis was that

Cavafy’s passion was not his homosexuality but rather his alcoholism and his tendency to masturbation. The poet was a very shy person by nature, and although when his mood struck him was a very stimulating and entertaining host, it was impossible for him to proceed into a homosexual relationship. Under this lens his erotic poetry is nothing but his fantasizing of the unrealized…

George Seferis referring to Cavafy as the deceptive old man of the Alexandrian Sea, Proteus, who always changes appearance, says: “For this reason we have to be careful, and exercise caution, not to be seduced by our own tendencies or by taking as given his words and dialectic inventions based on their superficial sense.”

A different aspect of his erotic poems can be found when one sees the time and place in which the poet lived as an adult and on his own. We make this last comment because it is known that Cavafy lived with his mother until her death in 1899 and after that he moved in with his brother John until 1906 when John left for Cairo. At that time Cavafy moved in with his brother Paul until he also moved away to Paris. Then the poet started living on his own. Having to work for a living in such a polyethnic city as Alexandria where the influences of three continents mingled and at times collided and always being under the watchful eye of the all- powerful Greek Orthodox Church with its dogmatism and stubbornness, Cavafy, like any other man of letters, questioned a lot of what was going on around him.

One can easily theorize that all the eroticism and rebelliousness expressed by the young lovers of his poems are nothing but the reactions of a person who lived almost all his adult life with family members and who, in his new found freedom, rebelled against established values and questioned well positioned dogmatism. One can easily theorize that Cavafy fantasized about things he wished for rather than recording things he had experienced. From that point of view the eroticism of his poems can be seen as an expression of suppressed feelings he had for years, yet feelings he never got the courage to act upon.

Cavafy lived in the polyethnic city of Alexandria; he moved and breathed around the Greek Community and a moral and law abiding way of life is clearly Greek in its essence. The law that applied to Greeks in Alexandria is that of France which is not much different than the Greek law yet different than the law applied to the locals. Therefore the homosexuality and lawlessness of some of his poetry has to do with the moral, communal and law abiding way of life of the Greek Community of Alexandrian society. Cavafy had a good knowledge of that and that knowledge guided him in such a way that his bolder and more daring poems which would have created an uproar in the established code of conduct of Alexandrian Greek Society were only released in 1920 when the poet had become very well-known and had carved a space in the creative society of his era. He was at that time established as a very successful poet and none dared dispute this or accuse him of anything.

 

~Manolis Aligizakis, Vancouver, BC

merging dimensions cover

 

THE SECOND ADVENT OF ZEUS REVIEW

By João da Penha

 

 

POET, OF FACT.

 

 

Singing, everyone sings, but singers only about ten or twelve.

 

The boutade, they say, is by Frank Sinatra, whose remarkable vocal skills – it seems to me – have not been contested to this day.

To paraphrase the song of the great American singer, it can be said that there are not so many poets like this in the world – here and elsewhere, yesterday and today. I suspect that there will never be many poets, or at least many great poets. At least, I am convinced, not as many as the growing number of edited collections suggest, by marketing strategy arts, just under hyperbolic titles.

Many poetic exercise exercises it, or imagine exercising it. But to make great poetry is grace granted to a minority; to a caste of elect, therefore.

Schiller, by the way, has already warned that it is not enough to create good verses so that its author considers himself a poet. Now, to do verses, almost everyone, at some point in life, has already done. To make POETRY, however, is the road traveled by the minority referred to above. Only she, this chosen caste, has the map of the trail. Whoever holds it, who knows how to read it, interprets its coordinates, leads the others, that is, all of us, who have formed this majority, as creators, of the poetic territory, only by traveling, if sensitive to the Muses, as travelers. For the senseless, the tour of this territory will be nothing more than mere tourism.

Eric Ponty has the map of the trail. He is an authentic poet. Maturity is everything, the supreme bard in the “King Lear” told us. Poet, owner of his craft, poet who reached the full domain of poetic making.

His poetic virtuosity, Ponty has already shown and demonstrated in the magnificent “Retirement Boy Goes to the Circus in Brodowski” (Musa Publishing House, São Paulo, 2003.) In this book with its translation, our poet only makes it reaffirmed. For example when translating this stanza of Manolis’ poem Apollo, which reminds us of Paul Valéry’s Socratic prose in Eupalinos Lame et la Danse Dialogue De L arbre:

 

APOLLO

 

And I grew under Apollo’s sun

 

minutes of expressiveness

alone in darkness and

before I opened my eyes

I was accompanied

by the law of failure

born blind and

accused of heresy

a revolution in its making

even before I could utter

a groan or a begging cry

 

I gathered all my strength

to pick a date with death

hours before I appeared

in my mother’s arms

newborn festivity

error permitted

two legs just to walk

a heart as if

to feel emotion and

other human traces

of grandeur

 

 

 

APOLO

 

E eu cresci sob o sol de Apolo

 

Minutos de expressividade

Sozinho nas trevas e

Antes de abrir os meus olhos

Eu estava acompanhado

Pela lei da bobagem

 

Nasceu cega e

Acusada de heresia

Uma conflagração na sua fazendo

Mesmo antes que eu pudesse articular

Um suspiro ou um grito a mendigar

 

Eu ajuntei toda minha força

A seleção de uma data com a morte

Horas antes eu semelhava

Nos meus braços da minha mãe

Festa de um recém-nascido

Erro admitido

As duas pernas apenas a pé

Um coração como se

Sentisse à emoção e

Outros traços humanos

Da grandeza

 

This defense can be translated as the recognition that poets inhabit a province where logic does not bow down to the principles that govern the empirical world (nothing is more real than nothing, pre-Socratic Democritus preached). Poets know that. That’s why your particular logic. Particular, but not arbitrary. Particular because only they have the “kingdom key”.

Croce and Vossler, the memory comes to me now, they polemicized around the phrase: “The round table is square”. For the Italian thinker, the phrase would sum up to a total absence of meaning, illogical, while the German critic saw it as true, aesthetically and grammatically valid, caring little that logically impossible. Vossler, like so many others, before and after him, realized that the poet is the one who creates realities. Poets are creators of worlds. Therefore, in the poems translated by Eric Ponty, a musician, as well as a poet, he follows the Wagnerian advice that the poet does nothing but stimulate the understanding, leading the reader to make new combinations on the subject already known by means of sensory perception.

If, as Ponty tells us in one of the translated poems, “In My Mother’s Arms /newborn festivity / error permitted / two legs just to walk” it is equally true that we should listen to what poets have to say (few decipher the world better than poets, neighbors to philosophers). Eric Ponty, at the height of his creative force, has much to tell us through these translations as he did with Manolis-a Canadian Greek poet who’s credit is The Second Advent of Zeus a masterful piece.

 

“…for his sustained reflection, for a lyrical voice, and an invitation to see life not as a barren subject, but as a complex dynamic that has its own extraordinary design and imago of truth” as Ilya Tourtidis tells us, it is urgent that we listen to Manolis’ voice through the translation of the poet-translator Ponty, one of the most talented of his time.

 

 

 

João da Penha, a journalist and retired professor, collaborated in cultural publications such as Encounters with Brazilian Civilization, Cult and Tempo Brasileiro. Author, among other books, of What Is Existentialism (Brasiliense, 2011, 17. ed.) And Philosophical Periods (Ática 2000, 4. ed.), Translated for magazines and newspapers poems by Russians Sierguêi Iessiênin and Alieksandr Blok, and short stories By José María Argüedas, Júlio Cortázar and Gabriel García Márquez, published in The first short stories of ten masters of Latin American narrative (Paz e Terra, 1978). How to read Wittgenstein. São Paulo: Paulus, 2013.

 

 

Ritsos_front large

Yannis Ritsos – Poems

A careful hand is needed to translate the poems of Yannis Ritsos, and Manolis is the ideal poet to undertake such an enormous task. Born in Crete, Manolis’s youth was intermingled with the poetry of Ritsos. Once a young man moved by the Theodorakis version of Epitaphios, he’s now a successful poet in his own right who is still moved to tears hearing the refrains of those notes from half a century ago. His Greek heritage, with its knowledge of the terrain, people, history and cultural themes, makes his translation all the more true to what Ritsos intended. Having visited the very places of which Ritsos wrote, he knows how the light and sea shift, and how Ritsos imagined those changes as being a temperament and personality of the Greece itself. The parallels in their lives are uncanny: when Ritsos was imprisoned, Manolis’ father also was imprisoned on false charges. Both men dealt with the forces of dictators and censorship, and experienced the cruel and unreasoning forces of those times. In fact, they even lived for a time in the same neighborhood. In his foreword to Poems, Manolis relates that he viewed him as a comrade, one whose “work resonated with our intense passion for our motherland and also in our veracity and strong-willed quest to find justice for all Greeks.” In Poems, Manolis chose to honor Ritsos first by not just picking and choosing a few titles to translate, although that might have been far easier. Instead, he undertook the complex task of translating fifteen entire books of Ritsos work-an endeavor that took years of meticulous research and patience. It should be noted that along with the translation, edited by Apryl Leaf, that he also includes a significant Introduction that gives a reader unfamiliar with Ritsos an excellent background on the poet from his own perspective. Dated according to when Ritsos composed them, it’s fascinating to see how some days were especially productive for him. These small details are helpful in understanding the context and meaning. For example, in Notes on the Margins of Time, written from 1938-1941, Ritsos explores the forces of war that are trickling into even the smallest villages. Without direct commentary, he alludes to trains, blood, and the sea that takes soldiers away, seldom to return. Playing an active role in these violent times, the moon observes all, and even appears as a thief ready to steal life from whom it is still new. From “In the Barracks”:

The moon entered the barracks It rummaged in the soldiers’ blankets Touched an undressed arm Sleep Someone talks in his sleep Someone snores A shadow gesture on the long wall The last trolley bus went by Quietness

Can all these be dead tomorrow? Can they be dead from right now?

A soldier wakes up He looks around with glassy eyes A thread of blood hangs from the moon’s lips

In Romiosini, the postwar years are a focus (1945-1947), and they have not been kind. The seven parts to this piece each reflect a soldier’s journey home.

These trees don’t take comfort in less sky These rocks don’t take comfort under foreigners’ Footsteps These faces don’t’ take comfort but only In the sun These hearts don’t take comfort except in justice.

The return to his country is marked by bullet-ridden walls, burnt-out homes, decay, and the predominantly female populace, one that still hears the bombs falling and the screams of the dead as they dully gaze about, looking for fathers, husbands, and sons. The traveler’s journey is marked by introspection and grim memories reflected on to the surfaces of places and things he thought he knew.

And now is the time when the moon kisses him sorrowfully Close to his ear The seaweed the flowerpot the stool and the stone ladder Say good evening to him And the mountains the seas and cities and the sky Say good evening to him And then finally shaking the ash off his cigarette Over the iron railing He may cry because of his assurance He may cry because of the assurance of the trees and The stars and his brothers

An entirely different feeling is found in Parentheses, composed 1946-1947. In it, healing is observed and a generosity of spirit exerts itself among those whose hearts had been previously crushed. In “Understanding”:

A woman said good morning to someone – so simple and natural Good morning… Neither division nor subtraction To be able to look outside Yourself-warmth and serenity Not to be ‘just yourself’ but ‘you too’ A small addition A small act of practical arithmetic easily understood…

On the surface, it may appear simple, a return to familiarity that may have been difficulty in times of war. Yet on another level, he appears to be referring to the unity among the Greek people-the ‘practical arithmetic’ that kept them united though their political state was volatile. Essentially timeless, his counsel goes far beyond nationalism.

Moonlight Sonata, written in 1956, is an impossibly romantic and poignant lyric poem that feels more like a short story. In it, a middle-aged woman talks to a young man in her rustic home. As he prepares to leave, she asks to walk with him a bit in the moonlight. “The moon is good –it doesn’t show my gray hair. The moon will turn my hair gold again. You won’t see the difference. Let me come with you”

Her refrain is repeated over and over as they walk, with him silent and her practically begging him to take her away from the house and its memories:

I know that everyone marches to love alone Alone to glory and to death I know it I tried it It’s of no use Let me come with you

The poem reveals her memories as well as his awkward silence, yet at the end of their journey, she doesn’t leave. Ritsos leaves the ending open: was it a dream? If not, why did she not go? What hold did the house have over her? Was it just the moonlight or a song on the radio that emboldened her?

In 1971, Ritsos wrote The Caretaker’s Desk in Athens, where he was under surveillance but essentially free. At this time he seems to be translating himself-that of how he was processing his own personal history. Already acclaimed for his work, perhaps he was uncertain of his own identity.

From “The Unknown”,

He knew what his successive disguises stood for (even with them often out of time and always vague) A fencer a herald a priest a rope-walker A hero a victim a dead Iphigenia He didn’t know The one he disguised himself as His colorful costumes Pile on the floor covering the hole of the floor And on top of the pile the carved golden mask And in the cavity of the mask the unfired pistol

If he is indeed discussing his identity, it’s with incredible honesty as to both his public persona and his private character. After all, he’d been nominated for the Nobel Prize for Literature in 1968 (and eight more times) and he was likely weighing, in his later years, all that he’d endured.

The beauty of this particular translation is that, while subjects and emotions change over time, they still feel united by the underlying character of Ritsos. Some translators leave their own imprint or influence, yet this feels free of such adjustment. It’s as if Ritsos’ voice itself has been translated, with the pauses, humor, and pace that identify the subtle characteristics of an individual.

~Wikipedia

filloroes

ΦΥΛΛΟΡΡΟΕΣ-FYLOROES, ΕΝΕΚΕΝ, 2013

 

       Ο Ελληνοκαναδός Μανώλης Αλυγιζάκης έχει γράψει τρία μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές, καθώς και άρθρα, διηγήματα και μελέτες στα αγγλικά και στα ελληνικά. Η πρόσφατη ποιητική συλλογή του ‘Φυλλορροές’ απαρτίζεται από υπαρξιακά, ερωτικά και κοινωνικοπολιτικά θέματα, με στενή αναφορά στην καθημερινότητα αλλά και σε σπουδαία ιστορικά γεγονότα. Το συναίσθημα ρέει πλούσια σε όλη τη συλλογή. Εκφράζεται μέσα από θέματα όπως η αγάπη, ο έρωτας, η απιστία, η απώλεια και το αίσθημα του ανεκπλήρωτου, η αναζήτηση της ουσίας της ζωής, τα υψηλά ιδανικά, και η έλλειψη ελευθερίας. Το χαρακτηριστικό ύφος ενισχύεται από τον ήχο και τον ρυθμό, που δένουν αρμονικά με το περιεχόμενο. Μια μελαγχολική διάθεση διατρέχει το σύνολο των ποιημάτων, δίνοντας τον τόνο στην πάλη μεταξύ αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας: «…κι είπε -/ θέλω να σπείρω/ τούτο το χώμα απ’ την αρχή/ με μια σοδειά νέων ιδεολόγων…» («Νωχελικό απόγευμα»).

       Η γραφή, αν και κάποιες φορές στα όρια του πεζού λόγου, διανθίζεται από ιδιαίτερα ποιητικά στοιχεία. Τεχνικές όπως η επανάληψη και ο διασκελισμός τονίζουν το νοηματικό περιεχόμενο δίνοντας ζωντάνια στη συλλογή. Παρόμοιο αποτέλεσμα επιτυγχάνεται από τις λεπτομερείς περιγραφές, τις πλούσιες εικόνες και τη μουσικότητα του λόγου. Το θέμα της ύπαρξης αναφέρεται στον θάνατο, στο βάρος της ζωής και στο νόημά της, στο γήρας, στο αναπόφευκτο και τη μοίρα, στην παρακμή. Τα ερωτικά ποιήματα εκθέτουν μια γκάμα συναισθημάτων όπως ο πόθος, η χαρά, η θλίψη, η διάψευση, η προδοσία, η παρακμή, η απομάκρυνση του ζευγαριού και η συμβατικότητα της συνύπαρξης. Παρά τον πόνο και την απογοήτευση που συνδέονται με τον έρωτα, ο ποιητής τον θεωρεί το πιο ουσιαστικό συστατικό της ζωής: «…κι αφήνω στη στιγμή την έρευνά μου/ για κάτι ασύλληπτο ή ιδεατό/ και δίχως λέξη βιαστικά γυρνώ/ στο αισθησιακό σου φίλημα.» («Ανακάλυψη»).

      Οι κοινωνικοπολιτικές ανησυχίες εκφράζονται μέσα από θέματα όπως ο πολιτικός αγώνας, η αυτοθυσία των συντρόφων και η ήττα, η ιστορία και το σήμερα, η σχέση της Εκκλησίας με τον πόλεμο, προβληματισμοί και προβλέψεις για το μέλλον, η Ελλάδα, η αθλιότητα της ζωής στην πόλη, η καταστροφή, η σωτηρία, η απόδοση δικαιοσύνης, ο ποιητής/η ποιήτρια μπροστά στην πολιτική πραγματικότητα. Στο τέλος κάποιων ποιημάτων ο Μανώλης Αλυγιζάκης θέτει δυνατά ερωτηματικά, ερωτηματικά που μοιάζουν να αποτελούν από μόνα τους τις απαντήσεις: «…Κι αναρωτιέσαι/ κάνουμε άραγε κάτι σωστό/ ή όλα βαδίζουν ίσια προς την κόλαση;» («Ρουτίνα»). Άλλες φορές το κλείσιμο των ποιημάτων παραπέμπει σε σημαντικά ερωτήματα: «…Κι ένας μικρός σπουργίτης/ καθισμένος στο κλαδί/ συνθέτει το πρωινό του ποίημα και/ τα φτερά του ψαλιδίζοντας γράφει,/ αυτά δεν μου χρειάζονται πια» («Σπουργίτες»). Η ποιητική συλλογή διακρίνεται από ευαισθησία για τις ανθρώπινες καταστάσεις και από έντονο κοινωνικό προβληματισμό, στηρίγματα πολύτιμα μέσα στη γενική συναισθηματική νέκρωση και την ακραία βαρβαρότητα που βιώνουμε.

 

        Greek Canadian author Manolis Aligizakis has written three novels, numerous collections of poetry, articles and short stories in both Greek and English. His latest poetry book “Filloroes” consists of existential, erotic and sociopolitical themed poems with clear relation to everyday as well as to historical events. Emotions flow freely throughout the book. They are expressed via images of love, lust, unfaithfulness, loss and the feeling of the unaccomplished, search for the meaning of life, high ideals and the lack of freedom. The poet’s style and idiom are accentuated by his rhythm that is tied harmoniously with the content. Certain melancholy runs through the majority of the poems and underscores the battle between optimism and pessimism: “I want to plough/this ground all over/with a crop of new idealists…” (Saunter).

        The style of the book, sometimes resembling prose, is accented by poetic conventions such as repetition, and the striding of verse that bring the poems to life. Similar result is shown by detail descriptions, rich imagery and musicality of the verse. The existential poems deal with death, weight of life and its meaning, old age, the inescapable end, fate, decadence. The erotic poems display a mixture of emotions such as desire, joy, sadness, denial, betrayal, loneliness and the convention of relationships. Although pain and disappointment are imbued in Eros the poet still considers it the most important variant of life: “and I leave my search/for something inconceivable/ or imaginary/and with no other word/I return/to your sensual loving.”(Discovery).

        Social-political issues such as political struggle, sacrifice of comrades, defeat, history up to today, relation of the church to war, wondering and vision of a future Greece, the misery of city life, destruction, salvation, justice, the poet/poetess before today’s reality, are subjects of these poems. Sometimes at the end of some poems Manolis poses questions that are themselves the answers to such questions: “And you wonder/are we truly making progress/or careening brakeless of-ramps to Hell?” (Routine). Other times the poems lead to serious questioning: “and the young sparrow/sits on the branch and/clipping his wing feathers writes/no need for these anymore” (Sparrows). The collection is imbued by sensitivity toward the everyday human situations and is filled by serious questioning about the emotional death of today’s social landscape and the brutality we live in.

 

Αφροδίτη Γιαννάκη, ΕΝΕΚΕΝ, 2013/Aphroditi Giannakis, ENEKEN, 2013