Archive for the ‘European Union’ Category

Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2011
TΟ ΧΑΣΜΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΛΙΤ
Του Πολυμέρη Βόγλη

H οικονομική κρίση έχει προκαλέσει πρωτόγνωρες και ραγδαίες εξελίξεις στην πολιτική ζωή. Βουλευτές γίνονται αντικείμενο προπηλακισμών, η κυβέρνηση υποχρεώθηκε σε παραίτηση, ενώ ο νέος πρωθυπουργός προωθείται περίπου ως μεσσίας επειδή είναι τεχνοκράτης και δεν προέρχεται από τις τάξεις των πολιτικών στελεχών των δύο μεγάλων κομμάτων. Είναι διάχυτη η αίσθηση της απαξίωσης του πολιτικού κόσμου, της κρίσης αξιοπιστίας των δύο μεγάλων κομμάτων και της αποξένωσής τους από την κοινωνία. Αυτό το οποίο συμβαίνει δεν είναι απλώς μια πολιτική κρίση, αλλά μια πολυεπίπεδη κρίση του πολιτικού συστήματος, επειδή στον πυρήνα της αφορά τη σχέση των κομμάτων με την κοινωνία, το κράτος και την έννοια του πολιτικού.
Η διάχυτη οργή κατά του πολιτικού κόσμου αντανακλά την κατάρρευση των θεσμών διαμεσολάβησης. Τα κόμματα στα χρόνια της μεταπολίτευσης αποτέλεσαν τους βασικούς θεσμούς οργάνωσης, εκπροσώπησης και έκφρασης συλλογικών αναγκών και αιτημάτων. Τα κόμματα, μέσα από ένα πλέγμα οργανώσεων (τοπικές, συνδικαλιστικές, φοιτητικές κλπ.), μπόρεσαν να διαμεσολαβήσουν τις διαφορετικές ανάγκες των κοινωνικών ομάδων, ο αριθμός των κομματικών μελών αυξήθηκε κατακόρυφα, ενώ τα ίδια μετατράπηκαν σε μεγάλους οργανισμούς με επαγγελματικό προσωπικό, άφθονους πόρους και πολυσχιδείς δραστηριότητες. Από τη δεκαετία του 1990, τα κόμματα, και μαζί όλο το πλέγμα των οργανώσεων που είχαν δημιουργήσει, άρχισαν να μπαίνουν σε τροχιά κρίσης στην Ελλάδα. Οι αιτίες αυτής της κρίσης είναι πολλές, όπως η γραφειοκρατικοποίηση των θεσμών, ο κατακερματισμός και οι έντονες διαφοροποιήσεις εντός των κοινωνικών ομάδων, καθώς και μια καλπάζουσα ιδιώτευση που την τροφοδοτούσε η καταναλωτική ευμάρεια. Στον βαθμό που οι πολίτες εγκατέλειπαν το πεδίο της συλλογικής αναφοράς και δράσης, η πολιτική έγινε αντικείμενο μιας σχετικά κλειστής ομάδας ανθρώπων, η οποία διαμόρφωσε ιδιαίτερα συμφέροντα και σχέσεις με τους μηχανισμούς εξουσίας. Σταδιακά, τα κόμματα απομαζικοποιήθηκαν και μετατράπηκαν σε επικοινωνιακούς μηχανισμούς που βρίσκονταν σε εκλογική ετοιμότητα, ενώ τα στελέχη τους σε μια πολιτική ελίτ. Η συρρίκνωση και η απαξίωση των θεσμών διαμεσολάβησης δημιούργησε ένα κενό ανάμεσα στην κοινωνία και τις πολιτικές ελίτ. Στις συνθήκες της οικονομικής κρίσης, το κενό αυτό διευρύνθηκε και έγινε απειλητικό για τις πολιτικές ελίτ, καθώς οι κοινωνικές ανάγκες και αιτήματα όσων πλήττονται από την κρίση δεν μπορούν πλέον να διαμεσολαβηθούν από τα κυρίαρχα κόμματα και έρχονται στην επιφάνεια με τρόπο απρόβλεπτο και εκρηκτικό.
Επιπλέον, η κρίση είναι συστημική, διότι αφορά τη σχέση των πολιτικών ελίτ με το κράτος. Οι πολιτικές ελίτ χρησιμοποίησαν το κράτος ως μηχανισμό δημιουργίας και αναδιανομής πλούτου, κάτι που σε αντάλλαγμα εξασφάλιζε την κυριαρχία τους. Από τη μια πλευρά, η αναδιανομή του πλούτου δεν αφορούσε τόσο την άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων όσο τη δημιουργία κοινωνικών (και εκλογικών) ερεισμάτων. Με τη διόγκωση του κράτους, οι πολιτικές ελίτ υιοθέτησαν την τακτική της επιλεκτικής μεταχείρισης μεμονωμένων ομάδων με αντάλλαγμα την στήριξη προς τη μια ή την άλλη παράταξη. Οι εργαζόμενοι, κυρίως στον στενό και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, κατακερματίστηκαν και, μέσα από τις συνδικαλιστικές ηγεσίες, μετατράπηκαν σε «ομάδες πίεσης» που διεκδικούσαν για τον εαυτό τους ειδικά προνόμια, επιδόματα, ρυθμίσεις, κλπ. Από την άλλη πλευρά, το κράτος χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία ιδιωτικού πλούτου. Επαγγελματικές ομάδες αξιοποίησαν τις σχέσεις τους με τις πολιτικές ελίτ για να διασφαλίσουν την κατοχύρωση μιας προνομιακής θέσης στην αγορά, ενώ παράλληλα, και το πιο σημαντικό, οι πολιτικές ελίτ χρησιμοποίησαν το κράτος για να δημιουργήσουν μια νέα τάξη επιχειρηματιών. Το κράτος μετατράπηκε όχι πάντα στον καλύτερο αλλά σίγουρα στο μεγαλύτερο «πελάτη» των ιδιωτικών εταιρειών, στον χώρο των δημοσίων έργων, της υγείας, της υψηλής τεχνολογίας, κοκ. Η δημοσιονομική κρίση και η συρρίκνωση του κράτους έπληξε καίρια τη δυνατότητα των πολιτικών ελίτ να συνάπτουν συμμαχίες με τα επιχειρηματικά συμφέροντα και να δημιουργούν ερείσματα στην κοινωνία χρησιμοποιώντας το κράτος.
Αποτέλεσμα της παραπάνω σχέσης των πολιτικών ελίτ με το κράτος ήταν να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα φαινόμενα όπως η διαφθορά, η αδιαφάνεια και η διαπλοκή. Η ανάδειξη αυτών των ζητημάτων συντελέστηκε στο έδαφος της σύγκλισης των δύο μεγάλων παρατάξεων ή, ορθότερα, της προσχώρησης των σοσιαλιστών στη φιλελεύθερη ατζέντα της συρρίκνωσης του κράτους και της κυριαρχίας της ελεύθερης αγοράς. H σταδιακή σύγκλιση των δύο μεγάλων παρατάξεων άμβλυνε τις όποιες ιστορικές ή ιδεολογικές διαφορές τους και ανέδειξε ως μείζονες εκείνες που αφορούσαν την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις λεγόμενες «παθογένειες» του ελληνικού μοντέλου. Η έννοια του πολιτικού μεταλλάχθηκε, καθώς ταυτίστηκε με την οικονομική διαχείριση. Η πολιτική συζήτηση δεν αφορούσε το τι τύπου κράτος ή κοινωνία θέλουμε αλλά ποιο από τα δύο κόμματα μπορεί να προσφέρει ορθολογική, χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση.
Στην εποχή του Μνημονίου, αυτή η λογική της πρωτοκαθεδρίας της οικονομίας έναντι της κοινωνίας έφτασε στον παροξυσμό της, καθώς η δημόσια συζήτηση δεν αφορούσε τις συνέπειες που ήδη είχε για την κοινωνία η εφαρμογή του, αλλά την ανικανότητα των πολιτικών να το εφαρμόσουν και «να πιάσουν τους στόχους». Το επόμενο βήμα ήταν η πρωτοκαθεδρία της οικονομίας έναντι της πολιτικής. Εάν ο μονόδρομος του Μνημονίου συνιστά τα όρια της πολιτικής, τότε οι καταλληλότεροι να την εφαρμόσουν δεν είναι πλέον οι πολιτικοί αλλά οι τεχνοκράτες.
Το χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και τις πολιτικές ελίτ γίνεται όλο και πιο δύσκολο να γεφυρωθεί. Η αυτοσυντήρηση των πολιτικών ελίτ, έστω και με καθυστέρηση, λειτούργησε δημιουργώντας ωστόσο καινοφανή δεδομένα για το ίδιο το πολιτικό σύστημα — η συμμετοχή της ακροδεξιάς στην κυβέρνηση, η οποία τεχνηέντως υποβαθμίζεται, δρομολογεί τις πλέον ανησυχητικές και επικίνδυνες εξελίξεις. Πάντως, στο βαθμό που η κρίση είναι συστημική, το διακύβευμα δεν μπορεί παρά να είναι συνολικότερο: ποιος θα μπορέσει να εκφράσει τις ανάγκες και τα αιτήματα μιας κοινωνίας που καταρρέει κάτω από το βάρος της επίθεσης που δέχεται, διαμορφώνοντας μια πειστική, ολοκληρωμένη, εναλλακτική πρόταση;

Ο Πολυμέρης Βόγλης διδάσκει σύγχρονη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΠΗΓΗ: enthemata.wordpress.com
..

Advertisements

inukshuk-roots

May 13, 2011
Why a debt audit in Greece?
By Maria Lucia Fattorelli

After 6 days in Greece, all I could hear from many Greek people is: “we don’t know what is our public debt; we can’t understand how come it became so immense, because we don’t see it’s correspondence in investments, benefits, or anything to the country; workers only know we are paying too much taxes and having our rights being cut down every day with closing of schools, hospitals, kindergartens; employee going high and we’re are hit every day with terrorist information about the future of our country’s economy and even risk for our historical monuments”.

The women are the main victims of these measures, because they are the first ones to be filled from their jobs, and the last ones in line for new jobs. Also, when social services are cut down or eliminated, it’s expected that women will take care of services like health, education, assistance, children care, and many others, without any payment.

People is confused because everything is going on too fast and day by day new adjustment measures are announced, with the strong interference of IMF, European Central Bank and European Commission – the Troika – in the internal matters of Greece economy and policies, interfering directly in the people’s life and in Greek’s sovereignty.

One year ago, the memorandum was signed with IMF. Since then, currently new revisions and new measures are imposed directly to the Greek society, because the Greek Parliament is not even voting these measures that are recommended by the Troika and, in the next day, are already being practiced. The direct intervention of the Troika is a completely new situation for a society who gave birth to democratic way of government in the world history.

All this social, economic and political damage is a consequence of the so called “debt” crisis. But we must remember that it didn’t start as a debt crisis, but as a bank crisis: a financial private sector problem.

In 2008, the largest financial crisis beat the main financial institutions in the USA, because of a huge “bubble” originated by the issuing of an immeasurable amount of series and series of derivatives and other kinds of financial products without any real value, which loaded the financial market of “garbage”. This procedures were possible because the existing controls under the SEC |1| – that had the role, since the 1929 crisis, to control the “quality and authentic” of papers deal in the financial market – were disrespected and bypassed for the many financial institutions.

The media generally nominates these “garbage” papers as “toxic assets”. The amount of derivatives and all toxic papers was so large that Obama thought about creating “bad banks” in order to “clean up” the financial system. That idea also came up in Europe in early 2009:

It’s very important to know that the institutions who issued these papers are the largest and most important ones of the financial world, because they are the ones who have “credibility” to have their own papers accepted and negotiated in the financial market. Only very few of these important institutions broke up – Lehman Brothers, for example – but soon the USA approved a plan to bailout the financial system, by transferring great amount of public resources into financial institutions in order to rescue them, saving them from bankruptcy. The same plan went on in Europe in 2009, and since the beginning, everyone knew this plan represented a serious risk for all countries, as shown on the Feb 2009 new:
(image not included)

Thus, in a certain point, besides aware of the risk of economic ruin, all countries in the North started to put a lot of money in the financial sector, in order to rescue institutions. There is no transparency about this amount of money that has been given by countries to the financial sector. Estimative goes up to trillions, but no country has revealed clearly the right amount that has been given to bailout banks since 2008, and many “secret” documents – as mentioned in the notice above – has been produced.

The worry part of the history is that the northern countries didn’t have, on their budgets, all the money they decided to give to banks. This way, countries created public debt by issuing public bonds to give to banks in order to fill up the big role created by their “toxic assets”. So, a significant part or the “sovereign bonds” of these countries did not represent real “public debt”, or bond issuing to obtain resources to the country, but simply the utilization of debt mechanism to guaranty funds to financial institutions.

Besides this, the deregulation of the financial market is permitting the use of sovereign debt bonds as if they were cards or chips of a casino, used for gamblers bets and games. How can a society be responsible for the losses of such irresponsible and immoral operations, which are taking money from essential services like Health, Education, Assistance, Security, Sanitation, provoking the loss of thousands of employee and, in the other side, making many gamblers very very rich?

Can the result of these operations be considered as “public debt”? The good economy books explain that public debt is an instrument that can be used to finance the stat needs. The bonds issued to bailout banks can’t be considered as public debt, but should be treated as a separated loan to be paid by the banks, not by the entire society.

The instrument of “public debt” is being used now in Europe as it has been used in Latin America since the 70’s. The experiences of debt audit – official audit in Ecuador and citizen initiative in Brazil – have proved that in the last 40 years the only beneficiary of the commercial external debt were the large international banks; instead of being an instrument to finance state activities, this kind of debt in bonds was a mechanism to transfer public resources into the private financial sector.

The debt-audit also proved that the financial crises we had in 1982 were provoked by the same international private creditors and that crises opened the opportunity for an intense interference of IMF in our economies with fiscal adjustment plans – just like it’s happening now in Europe – that cost as at least 2 decades of heavy social sacrifice (that we call lost decades) in order to guarantee benefits for the financial sector.

It’s very important that European countries, who are not under dictatorships as we were in the 80’s in South America, organize civil commissions, like our organization in Brazil – to research documents, encourage popular investigations, studies, social mobilization and elucidation about this debt process as soon as possible.

A debt-audit is an opportunity to have documents and proves of the real nature of the so called “public” debt. The findings of the audit can push concrete actions in all fields: popular, parliamentarian, legal and any other policies.

Most part of Greek public debt is reflected in sovereign bonds. The first question we must ask is: What part of Greek public debt comes from bonds issued to rescue banks? What part of this debt has never being really received by Greece, because is just a result of financial mechanisms, attacks, and speculations in financial market? Does anyone own what has never received? Is it right that all Greek people pay for this?

That’s why it’s so important to have a debt audit in Greece and the organizers of the recent Conference of Debt Audit in Athens and Seminar in Tessaloniki deserve all congratulations for opening this urgent debate.

Footnotes
|1| SEC – Securities and Exchange Comission in United States of America.
P.S.

Maria Lucia Fattorelli is Coordinator of Citizen Debt Audit-Brazil since 2001; Member of the Commission of Debt Audit of Ecuador (2007-2008) and Assessor of Brazilian Parliamentarian Investigation of Public Debt (2009-2010): CPI da Dívida da Câmara dos Deputados em Brasília. http://www.divida-auditoriacidada.org.br Citizen Debt Audit-Brazil is part of CADTM international network.

From: CADTM.Org
..