Archive for the ‘Aghios Efstratios’ Category



Manolis Anagnostakis (10 March 1925 – 23 June 2005) was a Greek poet and critic at the forefront of the Marxist and existentialist poetry movements arising during and after the Greek Civil War in the late 1940s. Anagnostakis was a leader amongst his contemporaries and influenced the generation of poets immediately after him. His poems have been honored in Greece’s national awards and arranged and sung by contemporary musicians. In spite of his accomplishments, Philip Ramp notes that Anagnostakis “is the least known, to an English speaking audience, of the major Greek poets of his generation.”
Anagnostakis was born in Thessaloniki and trained as a doctor, specializing in radiology. During the chaotic period of 1944, Anagnostakis served as the Editor-in-Chief of Xekinima (The Start), a student magazine. Anagnostakis’ first book of poetry, Epoches (Seasons) was published in 1945, at which point, according to Ramp, the poet’s Marxist “dream had already failed him”. His left-wing sympathies had inspired him to join the Resistance, which would lead to his being sentenced to death by a military court during the Civil War. Arrested for his involvement with the Student Movement at the University of Thessaloniki in 1948, Anagnostakis spent several years in Heptapyrgion, a state prison. His second volume, Epoches 2 was published after he was imprisoned in 1948. In the next year, Anagnostakis was both expelled from the Communist Party of Greece and tried in court. He received a death sentence, but outsurvived the regime. Upon his release in 1951, he published the last book in the cycle.
Anagnostakis began a new cycle of work with his Synecheia (The Continuation), in 1954, and its sequel in 1955. A collection of his works was published the next year. The poet spent 1955 and the next year in Vienna, continuing his medical studies in radiology, before returning to Greece. He spent 1959 through 1961 as editor of Criticism, a journal of literary criticism, and finished his Continuation cycle in 1962. While he did not publish any more major works until 1971’s Ta piimata 1941-1971, (The Poems 1941-1971), he continued to contribute to newspapers and magazines.
Although Anagnostakis’ 1971 collection represented the end of the published works he was best known for, his existentialism-influenced verse left its mark on a younger generation of Greek poets. This influence is in part owing to his poetry having been set to music by Mikis Theodorakis, as part of his Ballades cycle, written during the seven-year Regime of the Colonels. The Ballades have been performed by vocalist Margarita Zorbala (recorded on her 1975 debut album), amongst others. Anagnostakis moved his practice and family to Athens in 1978. Lakis Papastathis produced a 52-minute film, Manolis Anagnostakis, on Anagnostakis’ life, for the Greek television series Paraskenio in 1983. Two volumes of Anagnostakis’, another collection and O piitis Manussos Fassis, (The Poet Manussos Fassis) were issued in the following four years. Anagnostakis died June 23, 2005 in Athens.
Anagnostakis’ poetry has been described as “terse”. His early works may be comparable in number of lines to Cavafy, but do contain single-word lines and single-line verse paragraphs. Other characteristics of the early poems are its “bold, conversational tone”, sometimes in the form of an epistle, and at others culminating in direct advice to the reader. This style, along with Anagnostakis’ simple, direct description of a hostile world was emulated by other left-wing poets of his generation.
Beaton also notes “a deep distrust of the poet’s very medium, which runs through almost all the poetry of his generation”, as, for instance, in the poem “Now He Is A Simple Spectator”. Also unusual amongst those contemporary poets sharing Anagnostakis’ politics is Anagnostakis’ use of Christian imagery in his poetry, and, unusual amongst Greek poets in general is a lack of romanticizing of the sea.
In the Synecheia series, written between the Civil War and the Regime of the Colonels, Vangelis Hadjivassiliou notes that Anagnostakis extends that ambivalence to his politics, as well. Anagnostakis asserts both that “…the War is not over yet…/ For no war is ever over!” and that he is “Laughing at your wealth of armours/ Suddenly infiltrating your lines/ Upsetting the solid arrays”.
The O stochos poems were written during the Regime of the Colonels. This work contains poems differing from the above characterizations of Anagnostakis as “ambivalent” and “grim”. The book contains both a defense of poetry (“Poetics”), and a sardonic response to Cavafy’s “Young Men of Sidon (A.D. 400)”, titled “Young Men of Sidon, 1970”, which defends levity against the demand for seriousness from Cavafy’s “vivacious young man”. Ekdotike Athenon S.A. cites the work as exemplary of Greek poetry after the Second World War, describing it as “[representing] the social questioning typical of the poetry of the post-war generation”.
The post-1971 poems were, in some cases, even more terse than the Epoches poems, often being only epigrams. Categorizing Anagnostakis’ poetry into a movement has proven somewhat challenging for critics. Hadjivassiliou characterizes the period of the Continuations as “wholly political”. Nassos Vagenas, on the other hand, divides post-war Greek poetry into Marxist, existentialist, and surrealist, and then places Anagnostakis in the existentialist movement. Ramp suggests that the poet’s lack of recognition outside of Greece can be attributed to the fact that Anagnostakis’ poetry is politically “committed”, but agrees that the poetry is not influenced by surrealism.


Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατο του Μανόλη Αναγνωστάκη, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Megaron Plus, τίμησε τη μνήμη του μεγάλου ποιητή.

Στην εκδήλωση μνήμης συμμετείχαν και μίλησαν: για τη σατιρική ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη ο καθηγητής της Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ευριπίδης Γαραντούδης, για τη λογοτεχνική κριτική του ο ποιητής και κριτικός Νάσος Βαγενάς, για την υπόλοιπη συγγραφική δραστηριότητά του ο μελετητής λογοτεχνίας Γιώργος Ζεβελάκης. Τέλος, ο σκηνοθέτης και πεζογράφος Λάκης Παπαστάθης θα μιλήσει για τις συνεντεύξεις που είχε παραχωρήσει ο ποιητής στην τηλεοπτική εκπομπή «Παρασκήνιο», ενώ παράλληλα θα υπάρχει προβολή αποσπασμάτων από αυτές τις συνεντεύξεις, με τον Μανόλη Αναγνωστάκη να μιλά για την τέχνη του και την εποχή του. Την εκδήλωση, την οποία επιμελήθηκε ο Νάσος Βαγενάς, συντόνισε η καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, Χριστίνα Ντουνιά.

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ποιητές και δοκιμιογράφους της μεταπολεμικής γενιάς. Φυλακίστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, ενώ χαρακτηρίστηκε ο «ποιητής της ήττας» αφού οι στίχοι του αποτύπωσαν τη διάψευση των οραμάτων της Αριστεράς. «Δεν είναι ποίηση της ήττας. Είναι μια αγωνία για την εποχή», έλεγε ο ίδιος. «Κατά καιρούς μ’ έχουν χαρακτηρίσει καθαρά πολιτικό ποιητή. Προσωπικά δεν νομίζω ότι είμαι πολιτικός ποιητής. Είμαι ερωτικός και πολιτικός μαζί. Συνδυάζονται αυτά τα δύο. Είναι η εποχή που τα συνδύαζε αυτά τα δύο. Δηλαδή δεν μπορούσε να είναι κανείς ερωτικός ποιητής, ξεχνώντας το πολιτικό πλαίσιο εκείνης της εποχής που ήταν φουντωμένα τα πολιτικά πάθη. Υπήρχε το πολιτικό στοιχείο μέσα, η έκφραση της πολιτικής, μέσα από μια ερωτική κατάσταση όμως. Δεν είμαι επαγγελματίας ποιητής. Αισθάνομαι την ποίηση σαν τρόπο έκφρασης επειδή δεν μπορούσα να εκφραστώ διαφορετικά. Δηλαδή ήταν η εποχή τόσο πιεσμένη, τόσο δύσκολη, που μόνο εκφράζοντας τον πόνο του μπορούσε κανείς να την αντέξει».

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 10 Μαρτίου του 1925. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ. Την διετία 1943-1944 διετέλεσε αρχισυντάκτης του περιοδικού «Ξεκίνημα», του εκπολιτιστικού ομίλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ την ίδια περίοδο εμφανίστηκαν τα πρώτα του γραπτά στο περιοδικό «Πειραϊκά Γράμματα».
Το 1948 φυλακίστηκε για την έντονη δράση του στο φοιτητικό κίνημα. Το επόμενο έτος καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο, όμως απελευθερώθηκε με την γενική αμνηστία το 1951. Τα χρόνια 1955-1956 ειδικεύτηκε ως ακτινολόγος στην Βιέννη και στη συνέχεια άσκησε το επάγγελμα του ακτινολόγου στην Θεσσαλονίκη. Την περίοδο 1959 – 1961 εξέδωσε το περιοδικό «Κριτική» ενώ υπήρξε μέλος της εκδοτικής ομάδας των «Δεκαοκτώ κειμένων» (1970), των «Νέων Κειμένων» και του περιοδικού «Η Συνέχεια» (1973). Το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Τιμήθηκε με το «Κρατικό Βραβείο Ποίησης» (1986) και το «Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας» (2002), ενώ αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης έφυγε από τη ζωή στις 23 Ιουνίου του 2005, στην Αθήνα. Άφησε πίσω του 88 δημοσιευμένα ποιήματα που γράφτηκαν από το 1941 έως το 1971. Το 1979 κυκλοφόρησε ο συγκεντρωτικός τόμος των ποιημάτων του, και το 1983 κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό σχόλιο «Y.Γ.» σε ιδιωτική έκδοση. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ενώ μελοποιήθηκαν από συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Μιχάλης Γρηγορίου, ο Γιάννης Μαρκόπουλος και ο Δημήτρης Παπαδημητρίου.



You passed too — and you too became: a good
fine man, a family man, a patriot
thirty six wreaths accompanied you, three speeches by vice-presidents
seven votes of approval for the superb service you offered

ah, Lavrentis, I only who knew what a scum you were
what a cheap bum who lived all your life in a lie
rest in peace, I won’t come to disturb your equanimity

(I shall try to exchange all my life with silence
with a heavy price and not only with my flesh as payment)

rest in peace as you have been all life-long: a good
fine man, a family man, a patriot.

You won’t be the first, not even the last.


Πέθανες- κι ἔγινες και συ: ο καλός,
Ο λαμπρὸς ἄνθρωπος, ο οἰκογενειάρχης, ο πατριώτης.
Τριάντα ἕξη στέφανα σε συνοδέψανε, τρεις λόγοι ἀντιπροέδρων,
Ἑφτὰ ψηφίσματα για τις ὑπέροχες ὑπηρεσίες που προσέφερες.

Α, ρε Λαυρέντη, ἐγὼ που μόνο τὄξερα τί κάθαρμα ἤσουν,
Τί κάλπικος παρᾶς, μια ὁλόκληρη ζωὴ μέσα στο ψέμα
Κοιμοῦ εν εἰρήνῃ, δεν θα ῾ρθῶ την ἡσυχία σου να ταράξω.

(Ἐγώ, μια ὁλόκληρη ζωὴ μες στη σιωπὴ θα την ἐξαγοράσω
Πολὺ ἀκριβὰ κι ὄχι με τίμημα το θλιβερό σου το σαρκίο.)

Κοιμοῦ εν εἰρήνῃ. Ως ἤσουν πάντα στη ζωή: ο καλός,
Ο λαμπρὸς ἄνθρωπος, ο οἰκογενειάρχης, ο πατριώτης.

Δε θα ῾σαι ο πρῶτος οὔτε δα κι ο τελευταῖος.

~Μετάφραση Μανώλη Αλυγιζάκη, Translated by Manolis Aligizakis



Varnalis was born in Burgas, Eastern Rumelia (now in Bulgaria), in 1884. As his name suggests, his family originated from Varna; his father’s family name was Boubous.[1] He completed his elementary studies in the Zariphios Greek high school in Plovdiv and then moved to Athens to study literature at the National and Kapodistrian University of Athens. While there, he became involved in the Greek language dispute, taking the side of the demoticists over the supporters of the katharevousa. After his graduation in 1908 he worked for some time as a teacher in Burgas, before returning to Greece and teaching in Amaliada and Athens. During the next years, he worked as a teacher and part-time journalist, also engaging in translation work. In 1913, he took part in the Second Balkan War.
In 1919 he gained a scholarship and travelled to Paris where he studied philosophy, literature and sociology. It was during his Parisian studies that he became a Marxist and reviewed his ideas on poetry in theory and in practice. His political alignment resulted in his being dismissed from his teaching position at the Paedagocical Academy in 1926 and barred from any state employment. Varnalis thus took to journalism, a profession he practiced until the end of his life. In 1929, he married the poetess Dora Moatsou. In 1935, he participated in the Soviet Writers’ Conference in Moscow as Greece’s representative. Under the 4th of August Regime, he was sent to internal exile in Mytilene and Agios Efstratios. During the German Occupation of Greece, he took part in the resistance movement as a member of the National Liberation Front (EAM). In 1959, he was awarded the Lenin Peace Prize. Varnalis died in Athens on 16 December 1974, and is buried in the First Cemetery of Athens.


Everything is black in front of you, each and every day
seem darker than the nights. Behind the mountains
the photosphere was put out years ago.
And if your eyes turn back to look
your pain is double as you realize
today is more black than yesterday

Όλα μπροστά σου μαύρα, η κάθε μέρα
πιο μαύρη από τη νύχτα. Η φωτοσφαίρα
σβημένη χρόνια πίσω απ’ τα βουνά.
Κι αν κάποτες τα μάτια σου γυρνάνε
πίσω, διπλά πονάς, `τί βλέπεις να `ναι
πιο μαύρα απ’ τα παλιά, τα τωρινά.

~ Kostas Varnalis, ΟΡΓΗ ΛΑΟΥ, RAGE OF THE PEOPLE, translated by Manolis Aligizakis

Ritsos_front large

Moonlight Sonata

Let me come with you What a moon tonight!
The moon is good – it doesn’t show my
gray hair The moon will turn my hair golden again
You won’t see the difference
Let me come with you

When the moon is up the shadows in the house grow longer
invisible arms pull the curtains
an invisible finger writes forgotten words in the dust
on the piano – I don’t want to hear them Keep silent

Let me come with you
down the road to the brick factory’s wall fence
to the point where the road turns and the city
appears airy though made of cement whitewashed by moonlight
so indifferent and fleshless
so positive like beyond flesh
that after all you can believe you exist and don’t exist
that you have never existed that time and its ravaging never existed
Let me come with you

We shall sit on the ledge of the knoll for a while
and as the spring breeze blows on us
we may imagine we shall fly because
many times even now I hear my dress rustling
like the sound of two powerful wings flapping
and when you enclose yourself in this sound of flying
you feel firmness in your neck your ribs your flesh
and thus firmly put within the muscles of the blue wind
within the vigorous nerves of the height
it doesn’t matter whether you leave or return
and it doesn’t matter that your hair has turned gray
(this is not my sorrow – my sorrow
is that my heart hasn’t turned white)
Let me come with you

I know that everyone marches to love alone
alone to glory and to death
I know it I tried it It’s of no use
Let me come with you.


Αφησε με νάρθω μαζι σου. Τι φεγγάρι απόψε!
Είναι καλο το φεγγάρι,–δε θα φαίνεται
που ασπρίσαν τα μαλλια μου. Το φεγγάρι
θα κάνει πάλι χρυσα τα μαλλια μου. Δε θα καταλάβεις.
Αφησε με νάρθω μαζι σου

Οταν έχει φεγγάρι μεγαλώνουν οι σκιές μές το σπίτι
αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες
ένα δάχτυλο αχνο γράφει στη σκόνη του πιάνου
λησμονημένα λόγια—δε θέλω να τ ακούσω. Σώπα.

Αφησε με νάρθω μαζι σου
λίγο πιο κάτου ώς τη μάντρα του τουβλάδικου
ως εκει που στρίβει ο δρόμος και φαίνεται
η πολιτεία τσιμεντένια κι αέρινη, ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο
τόσο αδιάφορη κι άυλη
τόσο θετικη σαν μεταφυσικη
που μπορείς επιτέλους να πιστέψεις πως υπάρχεις και δεν υπάρχεις
πως ποτε δεν υπήρξες δεν υπήρξε ο χρόνος κι η φθορα του
Αφησε με νάρθω μαζι σου

Θα καθίσουμε λίγο στο πεζούλι πάνω στο ύψωμα
κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας
μπορει να φανταστούμε κιόλας πως θα πετάξουμε
γιατι πολλές φορές και τώρα ακόμη ακούω το θόρυβο του φουστανιου μου
σαν το θόρυβο δυο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν
κι όταν κλείνεσαι μέσα σ αυτόν τον ήχο του πετάγματος
νιώθεις κρουστο το λαιμο σου τα πλευρα σου τη σάρκα σου
κ’ έτσι σφιγμένος μες τους μυώνες του γαλάζιου αγέρα
μέσα στα ρωμαλέα νεύρα του ύψους
δεν έχει σημασία αν φεύγεις η αν γυρίζεις
κι ούτε έχει σημασία που ασπρίσαν τα μαλλια μου
(δεν είναι τούτο η λύπη μου—η λύπη μου
είναι που δεν ασπρίζει η καρδια μου)
Αφησε με νάρθω μαζι σου

Το ξέρω πως καθένας μονάχος πορεύεται στον έρωτα
μονάχος στη δόξα και στο θάνατο.
Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελει.
Αφησε με νάρθω μαζι σου.

~Yannis Ritsos-Selected Poems, translated by Manolis Aligizakis