Archive for the ‘Αθήνα’ Category

kiki-dimoula

ΜΟΝΟΚΟΝΤΥΛΙΕΣ

Εύκολα περιγράφομαι και λύνομαι
με μονοκοντυλιές.
Δεν είναι βαρετό αυτό
τις χειμωνιάτικες νύχτες.

Τραβήξτε πρώτα μια στερεά
μπηγμένη κατακόρυφα.
Αυτή θα `ναι η πίστη μου.
Μιαν άλλη αμέσως από απέναντι
βυθίστε την στο κέτρο της σχεδόν,
κατάλληλα έτσι
να μοιάζ’ η πρώτη κλονισμένη.
Βάλτε μεγάλες πλάι σε μικρές,
αχνές σε τονισμένες δίπλα,
να δείχνουνε τις τάσεις μου.
Φριντίστε αυτές να μην τελειώνουνε ποτέ
γιατί θα συντομέψετε άσχημα τη λύση μου.
Πετάξτε σκόρπιες μερικές
αλλά σ’ απίθανη κατεύθυνση,
τις αντιφάσεις μου.
Δύο μεγάλες κεντρικές προσθέστε
με του μοιραίου το χάσμα ανάμεσά τους.

Τώρα με το μολύβι
(ή με τη φαντασία σας)
φροντίστε πάνω από αυτά
μια καταχνιά να κάθεται,
γιατί με σκέτη μονοκοντυλιά
η θλίψη μου δεν περιγράφεται.

SINGLE STROKES OF THE PEN

You may easily describe and explain me
with single strokes of the pen.
It isn’t boring
during the winter nights.

A firm one you may draw up front
thrust it in vertically.
This will be my faith.
Another one you may draw from the opposite direction
thrust it deep into the center of the first
appropriately that the first one
will seem exhausted.
Place some long ones next to the short
the vague ones next to the underlined
to underscore my inclinations.
Make sure these don’t ever end
unless the explanation of me is shortened.
Scatter a few
of my objections
to all directions.
Add two long ones in the center
and between them the void of the inevitable.

Now with the pencil
(or your imagination)
make sure some mist hangs
over all these
cause with just one stroke of the pen
you can’t explain my sorrow.

~ΕΡΕΒΟΣ-EREBUS, by KIKI DIMOULA, ΙΚΑΡΟΣ, 1956, // translated by Manolis Aligizakis

Advertisements

elyths220px-Giorgos_Seferis_1963

Reviving Greek Poetry: Giorgios Seferis and Odysseas Elytis

Modern Greek literature is constrained by the greatness of its forebears, as the classical works of Antiquity constitute the pinnacle of canonical greatness. However, as Helena Cuss explains, two twentieth century writers, Giorgios Seferis and Odysseas Elytis, managed to bring new life to Greek poetry, for which they were both awarded the Nobel Prize.
Most readers of classic literature would claim to be well-versed in the great works of Greek literature: The Odyssey and The Illiad from Homer, works of the great philosophers Socrates, Aristotle and Plato and the tragedies of Aeschylus, Sophocles , and Euripides. These men all belong to a hazy golden age in our imaginations commonly thought of as ‘antiquity’. However, since then, Greek literature has ceased to be a conspicuous presence in the canon of Western literature with which we are all so familiar. The past 500 years or so have seen a flowering of English, American, French, German and Italian literature which have become the great ‘classics’. During the twentieth century burst of Modernism these nations in particular produced the most famed avant-garde thinkers, writers and artists, who shaped the culture we live and breathe today. What may be less well known to most is that in this whirling milieu of radicalism, under the pressure of political turbulence and European instability, two Greek poets were bringing the ancient traditions of the Hellenic past into the modern age, a feat for which they would both receive the Nobel Prize for Literature.

Unknown/WikiCommons
Giorgos Seferis and Odysseas Elytis both originated from outside of Greece (Elytis from Crete, and Seferis from Smyrna, in modern-day Turkey) but both moved with their families to Athens where they received their education. It is not difficult to see how they were both influenced by Greece’s rich cultural heritage, although they identified with different strands. Smyrna was taken by the Turks in 1922, and Seferis, having left in 1914, did not return until 1950. This sense of being an exile from his home deeply affected him, and so it is unsurprising that he identified with the ancient story of Odysseus, told by the great epic poet Homer, in which a hero of the long Trojan War is forced to wander the seas for ten years whilst he attempts to find his way home. It is possible to describe Seferis as something of a wanderer himself, as he had a long and successful diplomatic career, travelling to many different countries as the Greek Ambassador. The wanderer found a sense of closure on his visit to Cyprus in 1953, an island with which he felt an instant affinity, and which inspired him to end a seven year literary dry spell with the release of his book of poems Imerologio Katastromatos III, which celebrated his sense of homecoming.
Seferis’ particular brand of Hellenism, the main reason for his Nobel Prize for Literature in 1963, was concentrated on highlighting a unifying strand of humanism which endures in Greek culture and literature. This desire to find continuity between the cultures of ancient and modern Greece through his own personal interest in humanism is nowhere better demonstrated than in his acceptance speech of his Nobel Prize, in which he adapted a famous Greek myth: ‘When on his way to Thebes Oedipus encountered the Sphinx, his answer to its riddle was: ‘Man’. That simple word destroyed the monster. We have many monsters to destroy. Let us think of the answer of Oedipus.’ His place in Greek culture was demonstrated by the inclusion of a very famous stanza from his Mythistorema in the 2004 Athens Opening Ceremony. Moreover, his place in the hearts of the Greek people had been confirmed some years earlier upon his death: he became an important symbol of resistance against the repressive right-wing regime which terrorised Greece between 1967 and 1974, and at his funeral in 1971 huge crowds followed his coffin singing the words of his poem Denial, which was then banned. The poem itself conjures a wild and romantic vision of a Greek beach setting, but, as is characteristic of his work, with a human story at its heart. Mythistorema’s similarly watery setting is clearly taken from The Odyssey, of which it is in some ways a revised version; however, in the dreamy darkness of the narrative and the fragmentary form, and its rather loose allusions to the original story, it is easy to see the influence of T.S. Eliot’s Wasteland, which Seferis translated into Greek in 1936.

Jorge-11/WikiCommons
Where Seferis pointed the way, Elytis, with his friend’s encouragement, followed, and is today credited with the modernisation of Greek literature. Living in Paris in self-exile between 1948 and 1952, he was known and appreciated by some of the most important pioneers of the avant-garde, including artists Pablo Picasso, Henri Matisse, Marc Chagall and Alberto Giacometti. Similarly interested by the modern Hellenistic culture as his friend and mentor Seferis, we can also detect elements of Ancient Greece and Byzantine culture in his work. He received the Nobel Prize for Literature in 1979, perhaps chiefly because of his intensely personal style of writing; it is poetry that resonates with an absolute sincerity, even when speaking of the most rarefied of subject matter. A recurring theme is the metaphysics of the sun, or rather, the mystery of life, for he was a self-confessed ‘sun-worshipper’ or ‘idolator’. As Seferis’ poem Denial had been, his landmark work Worthy It Is became a great rallying anthem for all Greeks who resisted injustice, especially when set to music by Mikis Theodorakis. With an epic Biblical structure, it represents a fevered call to modern man for self-liberation and a hymn to the beauty of nature. Seferis’ works can be found translated into English in his Complete Poems, whilst Elytis’ Worthy It Is is published under its original name, The Axion Esti. It is perhaps time for us to recognise the importance of the role both of these writers brought to modern literature, in bringing the culture of Europe’s most ancient civilisation into the twentieth century, and fighting the epic battle against oppression and tyranny.
By Helena Cuss
http://www.theculturetrip.com

Ritsos_front large

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

 

Κυριακή. Γυαλίζουν τα κουμπιά στα σακκάκια
σα μικρά γέλια. Το λεωφορείο έφυγε.
Κάτι εύθυμες φωνές—παράξενο
να μπορείς ν’ ακούς και ν’ αποκρίνεσαι. Κάτω απ’ τα πεύκα
ένας εργάτης μαθαίνει φυσαρμόνικα. Μια γυναίκα
είπε σε κάποιον καλημέρα—μια τόσο απλή και φυσική
καλημέρα
που θάθελες κ’ εσύ να μάθεις φυσαρμόνικα κάτω απ’ τα πεύκα.

Όχι διαίρεση ή αφαίρεση. Να μπορείς να κοιτάζεις
έξω από σένα — ζεστασιά και ησυχία. Να μην είσαι
“μονάχα εσύ”, μα “και εσύ”. Μια μικρή πρόσθεση,
μια μικρή πράξη της πρακτικής αριθμητικής, ευκολονόητη,
που κ’ ένα παιδί μπορεί να την πετύχει παίζοντας στο φως
τα δάχτυλά του
ή παίζοντας αυτή τη φυσαρμόνικα για ν’ ακούσει η γυναίκα.

 
UNDERSTANIDNG

 

Sunday. Buttons of coats shine
like small laughter. The bus is gone.
Some cheerful voices – strange
that you can hear and you can answer. Under the pine trees
a worker is trying to learn harmonica. A woman
said good morning to someone – so simple and natural good
morning
that you too would like to learn to play harmonica under the pine trees.

Neither division nor subtraction. To be able to look outside
yourself – warmth and serenity. Not to be
‘just yourself ’ but ‘you too’. A small addition,
a small act of practical arithmetic easily understood
that even a child can successfully do by playing with his fingers
in the light
or playing this harmonica so the woman can hear it.
~Γιάννη Ρίτσου-ποιήματα/Μετάφραση Μανώλη Αλυγιζάκη
~Yannis Ritsos-Poems/translated by Manolis Aligizakis
http://www.authormanolis.wordpress.com
http://www.ekstasiseditions.com
http://www.libroslibertad.ca

George Seferis_cover

George Seferis’ Speech at the Nobel Banquet at the City Hall in Stockholm, December 10, 1963 (Translation)

I feel at this moment that I am a living contradiction. The Swedish Academy has decided that my efforts in a language famous through the centuries but not widespread in its present form are worthy of this high distinction. It is paying homage to my language – and in return I express my gratitude in a foreign language.

I hope you will accept the excuses I am making to myself. I belong to a small country. A rocky promontory in the Mediterranean, it has nothing to distinguish it but the efforts of its people, the sea, and the light of the sun. It is a small country, but its tradition is immense and has been handed down through the centuries without interruption. The Greek language has never ceased to be spoken. It has undergone the changes that all living things experience, but there has never been a gap. This tradition is characterized by love of the human; justice is its norm. In the tightly organized classical tragedies the man who exceeds his measure is punished by the Erinyes. And this norm of justice holds even in the realm of nature.

«Helios will not overstep his measure»; says Heraclitus, «otherwise the Erinyes, the ministers of Justice, will find him out». A modern scientist might profit by pondering this aphorism of the Ionian philosopher. I am moved by the realization that the sense of justice penetrated the Greek mind to such an extent that it became a law of the physical world. One of my masters exclaimed at the beginning of the last century,

«We are lost because we have been unjust» He was an unlettered man, who did not learn to write until the age of thirty-five. But in the Greece of our day the oral tradition goes back as far as the written tradition, and so does poetry. I find it significant that Sweden wishes to honour not only this poetry, but poetry in general, even when it originates in a small people. For I think that poetry is necessary to this modern world in which we are afflicted by fear and disquiet. Poetry has its roots in human breath – and what would we be if our breath were diminished? Poetry is an act of confidence – and who knows whether our unease is not due to a lack of confidence?

Last year, around this table, it was said that there is an enormous difference between the discoveries of modern science and those of literature, but little difference between modern and Greek dramas. Indeed, the behaviour of human beings does not seem to have changed. And I should add that today we need to listen to that human voice which we call poetry, that voice which is constantly in danger of being extinguished through lack of love, but is always reborn. Threatened, it has always found a refuge; denied, it has always instinctively taken root again in unexpected places. It recognizes no small nor large parts of the world; its place is in the hearts of men the world over. It has the charm of escaping from the vicious circle of custom.

I owe gratitude to the Swedish Academy for being aware of these facts; for being aware that language which are said to have restricted circulation should not become barriers which might stifle the beating of the human heart; and for being a true Areopagus, able «to judge with solemn truth life’s ill-appointed lot», to quote Shelley, who, it is said, inspired

Alfred Nobel, whose grandeur of heart redeems inevitable violence. In our gradually shrinking world, everyone is in need of all the others. We must look for man wherever we can find him. When on his way to Thebes Oedipus encountered the Sphinx, his answer to its riddle was: «Man». That simple word destroyed the monster. We have many monsters to destroy. Let us think of the answer of Oedipus.

~From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1969

 

Γιῶργος Σεφέρης – Ὁμιλία κατὰ την ἀπονομὴ του Νόμπελ Λογοτεχνίας στη Στοκχόλμη

 

Τούτη την ώρα αἰσθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μία ἀντίφαση. Ἀλήθεια, η Σουηδικὴ Ἀκαδημία, έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μία γλώσσα περιλάλητη επὶ αιώνες, αλλὰ στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτὴ την υψηλὴ διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγνώμη που ζητώ πρώτα -πρώτα απὸ τον εαυτό μου.
Ανήκω σε μία χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ἀκρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν αγώνα του λαού, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρὸς ο τόπος μας, αλλὰ η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρὶς διακοπή. Η ἑλληνικὴ γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικὸ αὐτής της παράδοσης είναι η ἀγάπη της για την ἀνθρωπιά, κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην ἀρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο, πρέπει να τιμωρηθεί απὸ τις Ερινύες.
Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πώς η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολὺ διαποτίσει την ελληνικὴ ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας του φυσικού κόσμου. Κι ένας απὸ τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «… θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε …». Αυτὸς ο άνθρωπος ήταν ἀγράμματος. Είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλὰ στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορικὴ παράδοση πηγαίνει μακριὰ στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικὸ το γεγονὸς ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση καὶ όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν ἀναβρύζει ἀνάμεσα σ᾿ ένα λαὸ περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζοῦμε, ο τυραννισμένος απὸ το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τί θα γινόμασταν άν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μία πράξη ἐμπιστοσύνης – κι ένας Θεὸς το ξέρει άν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο γύρω απὸ τούτο το τραπέζι, την πολὺ μεγάλη διαφορὰ ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης ἐπιστήμης και στη λογοτεχνία. Παρατήρησαν πως ανάμεσα σ᾿ ένα ἀρχαίο ελληνικὸ δράμα κι ένα σημερινό, η διαφορὰ είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορὰ του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν᾿ ακούσει τούτη την ανθρώπινη φωνὴ που ονομάζουμε ποίηση. Αυτὴ η φωνὴ που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμὴ απὸ στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει ποὺ νά ῾βρει καταφύγιο, απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στοὺς πιο απροσδόκητους τόπους. Γι᾿ αυτὴ δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρὰ μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιὲς όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη ν᾿ αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτὴ τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδικὴ Ακαδημία που ένιωσε αυτὰ τα πράγματα, που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες όπου πνίγεται ο παλμὸς της ανθρώπινης καρδιάς, που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανὸς να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ τον Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθὼς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτοῦ του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.
Σ᾿ αυτὸ τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν᾿ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτὴ του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλὴ λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλὰ τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

~www.wikipedia.org

9DDC74FF6C6CB02FBD5CD00D60F41EF1

Αφιέρωμα στη μνήμη του Γ. Π. Σαββίδη

Πηγή:http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=762005
Από το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία και το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου

Τον φιλόλογο, μελετητή του Καβάφη και του Σεφέρη, κριτικό και πανεπιστημιακό καθηγητήΓιώργο Π. Σαββίδη (1929-1995) τίμησανμούν το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία και το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού με αφιέρωμα το οποίο πραγματοποιήθηκε, με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων από τον θάνατό του, την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου, από τις 6.00 μ.μ., στην αίθουσα εκδηλώσεων της Βουλής των Ελλήνων (Αμαλίας 22-24, είσοδος από την οδό Σουρή).

Μελετητής με πολύπλευρα ενδιαφέροντα, ο Σαββίδης συνέδεσε το όνομά του με τη μελέτη και την έκδοση της καβαφικής και της σεφερικής ποίησης αλλά εξέδωσε και το έργο ή μέρος του έργου του Σικελιανού, του Καρυωτάκη, του Βάρναλη, του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, του Γιώργου Θεοτοκά καθώς και παλαιότερα κείμενα (Κήπος Χαρίτων του Κ. Δαπόντε κ.ά.). Εκπόνησε επίσης βιογραφικά μελετήματα και χρονολόγια, ερμηνευτικές δοκιμές κειμένων της ελληνικής λογοτεχνίας, βιβλιογραφικά μελετήματα, πίνακες λέξεων και ευρετήρια. Διετέλεσε καθηγητής της Νεότερης Ελληνικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, δίδαξε επίσης ως επισκέπτης καθηγητής (1977-1984) στην έδρα «Γιώργος Σεφέρης» του Πανεπιστημίου Harvard. Υπήρξε διευθυντής του περιοδικού Αγγλοελληνική Επιθεώρηση (1953-1955), αρχισυντάκτης του περιοδικού Ο Ταχυδρόμος (1958-1960), έγραφε τακτικά κριτική βιβλίου στις εφημερίδες Το Βήμα και Τα Νέα, και ήταν από τους βασικούς συνεργάτες του περιοδικού Εποχές. Εξαιρετικά σημαντική ήταν η συμβολή του στην ανάπτυξη των καβαφικών και των σεφερικών σπουδών και στην οργάνωση των νεοελληνικών σπουδών στο εξωτερικό.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν: Κατερίνα Γκίκα («Οι καβαφικές εκδόσεις του Γ.Π. Σαββίδη»), Νάσος Βαγενάς («Ο Γ.Π. Σαββίδης και οι cavafistas»), Δημήτρης Δασκαλόπουλος («Λογοτεχνία και δημοσιογραφία: Ο επιφυλλιδογράφος Γ. Π. Σαββίδης»),Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης («Οι σχέσεις δύο φίλων»).